@๕ ขุ.ธ. ๒๕/๑๑๑,๑๑๓/๓๖,๓๗ ๖ สี.,ก. เภทจิตฺตปฺปวตฺตึ ๗ ก. คาถาทฺวยมาห
@๘ ก. สมุฏฺฐิโต ๙ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๑๐ ฉ.ม. กิญฺจาปรํ น เตฺวว ตปฺปจฺจยา สํสีทติ. โส ตฺวํ อีทิสํ จิตฺตมชานนฺโต สรีรมตฺตเมว ทิสฺวา ภณสิ "กิโส ตฺวมสิ ทุพฺพณฺโณ, สนฺติเก มรณํ ตวา"ติ. น เกวลญฺจ เม จิตฺตเมว ปสีทติ, อปิจ โข ปน ภิยฺโย สติ จ ปญฺญา จ สมาธิ มม ติฏฺฐติ, อณุมตฺโตปิ ปมาโท วา สมฺโมโห วา จิตฺตวิกฺเขโป วา นตฺถิ. ตสฺส มยฺหํ เอวํ วิหรโต เย เกจิ สมณพฺราหฺมณา อตีตํ วา อทฺธานํ อนาคตํ วา เอตรหิ วา โอปกฺกมิกา เวทนา เวทยนฺติ, ตาสํ นิทสฺสนภูตํ ปตฺตสฺส อุตฺตมเวทนํ. ยถา อญฺเญสํ ทุกฺเขน ผุฏฺฐานํ สุขํ, สีเตน อุณฺหํ อุเณฺหน สีตํ, ขุทาย โภชนํ, ปิปาสาย ผุฏฺฐานํ อุทกํ อเปกฺขเต จิตฺตํ, เอวํ ปญฺจสุ กามคุเณสุ เอกกามมฺปิ นาเปกฺขเก จิตฺตํ "อโห วตาหํ สุโภชนํ ภุญฺชิตฺวา สุขเสยฺยํ สเยยฺยนฺ"ติ อีทิเสนากาเรน มม จิตฺตํ น อุปฺปนฺนํ, ปสฺส ตฺวํ มาร สตฺตสฺส สุทฺธตฺตนฺติ.
[๔๓๙-๔๑] เอวํ อตฺตโน สุทฺธตฺตํ ทสฺเสตฺวา "นิวาเรสฺสามิ นนฺ"ติ อาคตสฺส มารสฺส มโนรถภญฺชนตฺถํ มารเสนํ กิตฺเตตฺวา ตาย อปราชิตภาวํ ทสฺเสนฺโต "กามา เต ปฐมา เสนา"ติอาทิกา ฉ คาถาโย อาห.
ตตฺถ ยสฺมา อาทิโตว อคาริยภูเต ๑- สตฺเต วตฺถุกาเมสุ กิเลสกามา โมหยนฺติ, เต อภิภุยฺย อนคาริยภาวํ ๒- อุปคตานํ ปนฺเตสุ วา เสนาสเนสุ อญฺญตรญฺญตเรสุ วา อธิกุสเลสุ ธมฺเมสุ อรติ อุปฺปชฺชติ. วุตฺตญฺเจตํ "ปพฺพชิเตน โข อาวุโส อภิรติ ทุกฺกรา"ติ. ๓- ตโต ปรปฏิพทฺธชีวิกตฺตา ขุปฺปิปาสา พาเธติ, ตาย พาธิตานํ ปริเยสนตณฺหา จิตฺตํ กิลมยติ, อถ เนสํ กิลนฺตจิตฺตานมฺปิ ๔- ถินมิทฺธํ โอกฺกมติ, ตโต วิเสสมนธิคจฺฉนฺตานํ ทุรภิสมฺภเวสุ อรญฺญวนปตฺเถสุ ๕- ปนฺเตสุ เสนาสเนสุ วิหรตํ อุตฺราสสญฺญิตา ภีรุ ชายติ,