ทตฺวา อตฺตมโน โหติ เอสา ยญฺญสฺส สมฺปทา"ติ ๒- ยญฺญสมฺปทา วุตฺตา, ตาย สมฺปนฺโน ยญฺโญ ภวิสฺสติ. ตตฺถ สิยา "กถํ จิตฺตํ ปสาเทตพฺพนฺ"ติ? โทสปฺปหาเนน. กถํ โทสปฺปหานํ โหติ? ยญฺญารมฺมณตาย. อยํ หิ อารมฺมณํ ยชมานสฺส ยญฺโญ เอตฺถ ปติฏฺฐาย ชหาติ โทสํ, อยํ หิ สตฺเตสุ เมตฺตาปุพฺพงฺคเมน สมฺมาทิฏฺฐิปทีปวิหตโมหนฺธกาเรน จิตฺเตน ยชมานสฺส เทยฺยธมฺมสงฺขาโต ยญฺโญ อารมฺมณํ โหติ, โส เอตฺถ ยญฺเญ อารมฺมณวเสน ปวตฺติยา ปติฏฺฐาย เทยฺยธมฺมปจฺจยํ โลภํ, ปฏิคฺคาหกปจฺจยํ โกธํ, ตทุภยนิทานํ โมหนฺติ เอวํ ติวิธมฺปิ ชหาติ โทสํ. โส เอวํ โภเคสุ วีตราโค สตฺเตสุ จ วิเหยฺย ๓- โทสํ ตปฺปหาเรเนว ปหีนปญฺจนีวรโณ อนุกฺกเมน อุปจารปฺปนาเภทํ อปริมาณสตฺตผรเณน เอกสตฺเต วา อนวเสสผรเณน อปฺปมาณํ เมตฺตจิตฺตํ ภาเวนฺโต ปุน ภาวนาย เวปุลฺลตฺถํ รตฺตินฺทิวํ สสตํ สพฺพอิริยาปเถสุ อปฺปมตฺโต หุตฺวา ตเมว เมตฺตชฺฌานสงฺขาตํ สพฺพา ทิสา ผรเต อปฺปมญฺญนฺติ.

[๕๑๔] อถ พฺราหฺมโณ ตํ เมตฺตํ "พฺรหฺมโลกมคฺโค อยนฺ"ติ อชานนฺโต เกวลํ อตฺตโน วิสยาตีตํ เมตฺตาภาวนํ สุตฺวา สุฏฺฐุตรํ สญฺชาตสพฺพญฺญุสมฺภาวโน

@อิ. ปฏิวิเนยฺย ภควติ อตฺตนา ๑- พฺรหฺมโลกาธิมุตฺตตฺตา พฺรหฺมโลกูปปตฺติเมว จ สุทฺธึ มุตฺติญฺจ มญฺญมาโน พฺรหฺมโลกมคฺคํ ปุจฺฉนฺโต "โก สุชฺฌตี"ติ คาถมาห. ตตฺร จ พฺรหฺมโลกคามึ ปุญฺญํ กโรนฺตํ สนฺธายาห "โก สุชฺฌติ มุจฺจตี"ติ, อกโรนฺตํ สนฺธาย "พชฺฌตี จา"ติ. เกนตฺตนาติ. ๒- เกน การเณน. สกฺขิ พฺรหฺมชฺชทิฏฺโฐติ พฺรหฺมา อชฺช สกฺขิ ทิฏฺโฐ. สจฺจนฺติ ภควโต พฺรหฺมสมตฺตํ อารพฺภ อจฺจาทเรน ปุจฺฉํ ๓- กโรติ. กถํ อุปปชฺชตีติ อจฺจาทเรเนว ปุนปิ ปุจฺฉติ. ชุติมาติ ภควนฺตํ อาลปติ.