อถ วา กปฺปานิ วิเจยฺย เกวลานีติ "อเนเกปิ สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป อมุตฺราสินฺ"ติอาทินา ๑- นเยน วิจินิตฺวาติ อตฺโถ. เอเตน ปฐมวิชฺชมาห. สํสารํ ทุภยํ จุตูปปาตนฺติ สตฺตานํ จุตึ, อุปปาตนฺติ อิมญฺจ อุภยํ สํสารํ "อิเม วต โภนฺโต สตฺตา"ติอาทินา นเยน วิจินิตฺวาติ อตฺโถ. เอเตน ทุติยวิชฺชมาห. อวเสเสน ตติยวิชฺชมาห. อาสวกฺขยญาเณน หิ วิคตรชาทิตา จ นิพฺพานปฺปตฺติ จ โหติ. ๒- ตมาหุ พุทฺธนฺติ เอวํ วิชฺชาตฺตยเภทพุทฺธิสมฺปนฺนํ ตํ พุทฺธมาหูติ.
[๕๒๕] เอวํ ปฐมคาถาย วุตฺตปเญฺห วิสฺสชฺเชตฺวา ทุติยคาถาย วุตฺตปเญฺหสุปิ ยสฺมา พฺรหฺมภาวํ เสฏฺฐภาวํ ปตฺโต ปรมตฺถพฺราหฺมโณ พาหิตสพฺพปาโป โหติ, ตสฺมา ตมตฺถํ ทสฺเสนฺโต "พาหิตฺวา"ติ คาถาย ปฐมปญฺหํ พฺยากาสิ. ตสฺสตฺโถ:- โย จตุตฺถมคฺเคน พาหิตฺวา สพฺพปาปกานิ ฐิตตฺโต, ฐิโต อิจฺเจว วุตฺตํ โหติ, พาหิตปาปตฺตา เอว จ วิมโล, วิมลภาวํ พฺรหฺมภาวํ เสฏฺฐภาวํ ปตฺโต, ปฏิปฺปสฺสทฺธสมาธิวิกฺเขปกรกิเลสมเลน อคฺคผลสมาธินา สาธุ สมาหิโต, สํสารเหตุสมติกฺกเมน สํสารมติจฺจ ปรินิฏฺฐิตกิจฺจตาย เกวลี, โส ตณฺหาทิฏฺฐีหิ อนิสฺสิตตฺตา อนิสฺสิโต, ๓- โลกธมฺเมหิ นิพฺพิการตฺตา "ตาที"ติ จ ปวุจฺจติ, เอวํ ถุติรโห ส พฺรหฺมา โส พฺราหฺมโณติ.
[๕๒๖] ยสฺมา ปน สมิตปาปตาย สมโณ, นฺหาตปาปตาย นฺหาตโก, อาคูนํ อกรเณน จ นาโคติ ปวุจฺจติ, ตสฺมา ตมตฺถํ ทสฺเสนฺโต ตโต อปราหิ ตีหิ คาถาหิ ตโย ปเญฺห พฺยากาสิ. ตตฺถ สมิตาวีติ อริยมคฺเคน กิเลเส