@๓ ก. กุสลกมฺมสงฺขาตานิ ๔ สี.,อิ. ยโต เอเตหิเปตฺถ "ปณฺฑิโต"ติ วุจฺจติ, ตสฺมา ตมตฺถํ ทสฺเสนฺโต "ทุภยานี"ติ คาถาย ตติยปญฺหํ พฺยากาสิ. ตสฺสตฺโถ:- อชฺฌตฺตํ พหิทฺธา จาติ เอวํ ทุภยานิ ๑- อนิจฺจาทิภาเวน วิเจยฺย. ปณฺฑรานีติ อายตนานิ. ตานิ หิ ปกติปริสุทฺธตฺตา รุฬฺหิยา จ เอวํ วุจฺจนฺติ, ตานิ วิเจยฺย อิมาย ปฏิปตฺติยา นิทฺธนฺตมลตฺตา สุทฺธปญฺโญ ๒- ปณฺฑิโตติ ปวุจฺจติ ตถตฺตา ยสฺมา ตานิ ปณฺฑรานิ ปญฺญาย อิโต โหติ, เสสมสฺส ถุติวจนํ. โส หิ ปาปปุญฺญสงฺขาตํ กณฺหสุกฺกมุปาติวตฺโต, ตาที จ โหติ, ตสฺมา เอวํ ถุโตติ.

[๕๓๓] ยสฺมา ปน "โมนํ วุจฺจติ ญาณํ, ยา ปญฺญา ปชานนา ฯเปฯ สมฺมาทิฏฺฐิ, เตน ญาเณน สมนฺนาคโต มุนี"ติ วุตฺตํ, ตสฺมา ตมตฺถํ ทสฺเสนฺโต "อสตญฺจา"ติ คาถาย จตุตฺถปญฺหํ พฺยากาสิ. ตสฺสตฺโถ:- ยฺวายํ อกุสลกุสลปฺปเภโท อสตญฺจ สตญฺจ ธมฺโม, ตํ อชฺฌตฺตํ พหิทฺธาติ อิมสฺมึ สพฺพโลเก ปวิจยญาเณน อสตญฺจ สตญฺจ ญตฺวา ธมฺมํ ตสฺส ญาตตฺตา เอว ราคาทิเภทโต สตฺตวิธํ สงฺคํ ตณฺหาทิฏฺฐิเภทโต ทุวิธํ ชาลญฺจ อติจฺจ อติกฺกมิตฺวา ฐิโต, โส เตน โมนสงฺขาเตน ปวิจยญาเณน สมนฺนาคตตฺตา มุนิ. เทวมนุสฺเสหิ ปูชนีโยติ ๓- อิมํ ปนสฺส ถุติวจนํ. โส หิ ขีณาสวมุนิตฺตา เทวมนุสฺสานํ ปูชารโห โหติ, ตสฺมา เอวํ ถุโตติ. ๔-

[๕๓๕] เอวํ ตติยคาถาย วุตฺตปเญฺห วิสฺสชฺเชตฺวา จตุตฺถคาถาย วุตฺตปเญฺหสุ ยสฺมา โย จตูหิ มคฺคญาณเวเทหิ กิเลสกฺขยํ กโรนฺโต คโต, โส ปรมตฺถโต เวทคู นาม โหติ. โย จ สพฺพสมณพฺราหฺมณานํ สตฺถสญฺญิตานิ เวทานิ, ตาเยว มคฺคภาวนาย กิจฺจโต อนิจฺจาทิวเสน วิเจยฺย. ตตฺถ ฉนฺทราคปฺปหาเนน ตเมว สพฺพเวทมติจฺจ ยา เวทปฺปจฺจยา วา อญฺญถา วา