@๓ ฉ.ม.,อิ. สานุมยํ ๔ ก. มโรหรสิลานิ สีหา พหุตรา โหนฺติ, หตฺถิมุขาทีหิ หตฺถิอสฺสอุสภา. ปุรตฺถิมสทิสโต นิกฺขนฺตนที อโนตตฺตํ ติกฺขตฺตุํ ปทกฺขิณํ กตฺวา อิตรา ติสฺโส นทิโย อนุปคมฺม ปาจีนหิมวนฺเตเนว อมนุสฺสปถํ คนฺตฺวา มหาสมุทฺทํ ปวิสติ. ปจฺฉิมทิสโต จ อุตฺตรทิสโต จ นิกฺขนฺตนทิโยปิ ตเถว ปทกฺขิณํ กตฺวา ปจฺฉิมหิมวนฺเตเนว อุตฺตรหิมวนฺเตเนว จ อมนุสฺสปถํ คนฺตฺวา มหาสมุทฺทํ ปวิสนฺติ, ทกฺขิณทิสโต นิกฺขนฺตนที ปน ตํ ติกฺขตฺตุํ ปทกฺขิณํ กตฺวา ทกฺขิเณน อุชุกํ ปาสาณปิฏฺเฐเนว สฏฺฐิโยชนานิ คนฺตฺวา ปพฺพตํ ปหริตฺวา วุฏฺฐาย ปริณาเหน ติคาวุตปฺปมาณา อุทกธารา หุตฺวา อากาเสน สฏฺฐิโยชนานิ คนฺตฺวา ติยคฺคเฬ นาม ปาสาเณ ปติตา, ปาสาโณ จ ๑- อุทกธาราเวเคน ภินฺโน. ตตฺร ปญฺญาสโยชนปฺปมาณา ติยคฺคฬา นาม โปกฺขรณี ชาตา, โปกฺขรณิยา กูลํ ภินฺทิตฺวา ปาสาณํ ปวิสิตฺวา ๒- สฏฺฐิโยชนานิ คตา ๓- ตโต ฆนปฐวึ ภินฺทิตฺวา อุมงฺเคน ๔- สฏฺฐิโยชนานิ คนฺตฺวา วิชฺฌํ ๕- นาม ติรจฺฉานปพฺพตํ ปหริตฺวา หตฺถตเล ปญฺจองฺคุลิสทิสา ปญฺจธารา หุตฺวา ปวตฺตติ. สา ติกฺขตฺตุํ อโนตตฺตํ ปทกฺขิณํ กตฺวา คตฏฺฐาเน "อาวฏฺฏคงฺคา"ติ วุจฺจติ. อุชุกํ ปาสาณปิฏฺเฐน สฏฺฐิโยชนานิ คตฏฺฐาเน "กณฺหคงฺคา"ติ วุจฺจติ. อากาเสน สฏฺฐิโยชนานิ คตฏฺฐาเน "อากาสคงฺคา"ติ วุจฺจติ. ติยคฺคฬปาสาเณ ปติตฺวา จตุปญฺญาสโยชโนกาเส ฐิตา ๖- "ติยคฺคฬโปกฺขรณี"ติ วุจฺจติ. กูลํ ภินฺทิตฺวา ปาสาณํ ปวิสิย สฏฺฐิโยชนานิ คตฏฺฐาเน "พหลคงฺคา"ติ วุจฺจติ. ปฐวึ ภินฺทิตฺวา อุมงฺเคน สฏฺฐิโยชนานิ คตฏฺฐาเน "อุมงฺคคงฺคา"ติ วุจฺจติ. วิชฺฌํ นาม ติรจฺฉานปพฺพตํ ปหริตฺวา ปญฺจธารา หุตฺวา ปวตฺตฏฺฐาเน "คงฺคา ยมุนา อจิรวตี สรภู มหี"ติ ปญฺจธา วุจฺจติ. เอวเมตา ปญฺจ มหาคงฺคา หิมวตา สมฺภวนฺติ. ตาสุ ยา อยํ ปญฺจมี มหี

@๓ ก. คนฺตฺวา ๔ สี.,อิ. อุมฺมคฺเคน

@๕ ฉ.ม. วิญฺญํ ๖ ฉ.ม.,อิ. ปญฺญาสโยชโนกาเส นาม, สา อิธ "มหามหีคงฺคา"ติ อธิปฺเปตา. ตสฺสา คงฺคาย อุตฺตเรน ยา อาโป, ตาสํ อวิทูรตฺตา โส ชนปโท "องฺคุตฺตราโป"ติ เวทิตพฺโพ. ตสฺมึ ชนปเท องฺคุตฺตราเปสุ.