ภุตฺตาวินฺติ ภุตฺตวนฺตํ. โอนีตปตฺตปาณินฺติ ปตฺตโต โอนีตปาณึ, อปนีตหตฺถนฺติ วุตฺตํ โหติ. ตตฺถ "อุปคนฺตฺวา"ติ ปาฐเสโส ทฏฺฐพฺโพ. อิตรถา หิ ภควนฺตํ นิสีทีติ น ยุชฺชติ.
[๕๗๔] อคฺคิหุตฺตํ มุขาติ ๑- ภควา เกณิยสฺส จิตฺตานุกูลวเสน อนุโมทนฺโต เอวมาห. ตตฺถ อคฺคิปริจริยํ วินา พฺราหฺมณานํ ยญฺญาภาวโต "อคฺคิหุตฺตํ มุขา ยญฺญา"ติ วุตฺตํ. อคฺคิหุตฺตเสฏฺฐา อคฺคิหุตฺตปธานาติ อตฺโถ. เวเท สชฺฌายนฺเตหิ ปฐมํ สชฺฌายิตพฺพโต ๒- สาวิตฺตี "ฉนฺทโส มุขนฺ"ติ วุตฺตา. มนุสฺสานํ เสฏฺฐโต ราชา "มุขนฺ"ติ วุตฺโต. นทีนํ อาธารโต ปฏิสรณโต จ สาคโร "มุขนฺ"ติ วุตฺโต. จนฺทโยควเสน "อชฺช กตฺติกา อชฺช โรหิณี"ติ สญฺชานนโต ๓- อาโลกกรณโต โสมภาวโต จ "นกฺขตฺตานํ มุขํ จนฺโท"ติ วุตฺโต. ตปนฺตานํ อคฺคตฺตา อาทิจฺโจ "ตปตํ มุขนฺ"ติ วุตฺโต. ทกฺขิเณยฺยานํ ปน อคฺคตฺตา วิเสเสน ตสฺมึ สมเย พุทฺธปฺปมุขํ สํฆํ สนฺธาย "ปุญฺญมากงฺขมานานํ, สํโฆ เว ยชตํ มุขนฺ"ติ วุตฺโต. เตน สํโฆ ปุญฺญสฺส อายมุขนฺติ ทสฺเสติ.
[๕๗๖] ยนฺตํ สรณนฺติ อญฺญพฺยากรณภาวมาห. ตสฺสตฺโถ:- ปญฺจหิ จกขูหิ จกฺขุมา ภควา ยสฺมา มยํ อิโต อฏฺฐเม ทิวเส ตํ สรณํ อคมมฺห, ๔- ตสฺมา สตฺตรตฺเตน ตว สาสเน อนุตฺตเรน ทมเถน ทนฺตมฺห, อโห เต สรณสฺส อานุภาโวติ.
[๕๗๗-๘] ตโต ปรํ ภควนฺตํ ทฺวีหิ คาถาหิ ถุนิตฺวา ตติยาย วนฺทนํ ยาจติ:-