[๕๘๑] อถาปิ มญฺเญยฺยาสิ "สพฺพูปกรเณหิ ปุตฺตมนุรกฺขนฺตสฺสาปิ เม โส มโต, เตน โสจามี"ติ, เอวมฺปิ มา โสจิ. น หิ โส อุปกฺกโม อตฺถิ, เยน ชาตา น มิยฺยเร, น หิ สกฺกา เกนจิ อุปกฺกเมน ชาตา สตฺตา มา

@๓ ฉ.ม.,อิ. สํยุตาติ, ขุ.มหา. ๒๙/๔๙/๔๙ (สฺยา) ๔ ก. ตํ เจตํ มรนฺตูติ รกฺขิตุนฺติ วุตฺตํ โหติ. ตโต ยสฺมา โส "ชรํ ปตฺวา นาม ภนฺเต มรณํ อนุรูปํ, อติทหโร เม ปุตฺโต มโต"ติ จินฺเตสิ, ตสฺมา อาห "ชรมฺปิ ปตฺวา มรณํ, เอวํธมฺมา หิ ปาณิโน"ติ, ชรํ ปตฺวาปิ อปฺปตฺวาปิ มรณํ, นตฺถิ เอตฺถ นิยโมติ วุตฺตํ โหติ.

[๕๘๒] อิทานิ ตมตฺถํ นิทสฺสเนน สาเธนฺโต "ผลานมิว ปกฺกานนฺ"ติ- อาทิมาห. ตสฺสตฺโถ:- ยถา ผลานํ ปกฺกานํ ยสฺมา สูริยุคฺคมนโต ปภุติ สูริยาตเปน สนฺตปฺปมาเน รุกฺเข ปฐวิรโส จ อาโปรโส จ ปตฺตโต สาขํ สาขโต ขนฺธํ ขนฺธโต มูลนฺติ เอวํ อนุกฺกเมน มูลโต ปฐวิเมว ปวิสติ, โอคมนโต ปภุติ ปน ปฐวิโต มูลํ มูลโต ขนฺธนฺติ เอวํ อนุกฺกเมน สาขาปตฺตปลฺลวาทีนิ ปุน อาโรหติ, เอวํ อาโรหนฺโต จ ปริปากคตผลํ ๑- วณฺฏมูลํ น ปวิสติ. อถ สูริยาตเปน ตปฺปมาเน วณฺฏมูเล ปริฬาโห อุปฺปชฺชติ. เตน ตานิ ผลานิ ปาโต ปาโต นิจฺจกาลํ ปตนฺติ, เนสํ ปาโต ปตนโต ๒- ภยํ โหติ, ปตนา ภยํ โหตีติ อตฺโถ. เอวํ ชาตานํ มจฺจานํ นิจฺจํ มรณโต ภยํ. ปกฺกผลสทิสา หิ สตฺตาติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๒๑๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. สัลลสูตร”