[๖๑๓] เอวํ ถลชลากาสโคจรานํ ปาณานํ ชาติเภทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ เยน อธิปฺปาเยน ตํ ทสฺเสสิ, ตํ อาวิกโรนฺโต "ยถา เอตาสู"ติ คาถมาห. ตสฺสตฺโถ สงฺเขปโต ปุพฺเพปิ ๒- วุตฺตาธิปฺปายวณฺณนาวเสเนว เวทิตพฺโพ.

[๖๑๔-๖] วิตฺถารโต ปเนตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ สยเมว ทสฺเสนฺโต "น เกเสหี"ติอาทิมาห. ตตฺรายํ โยชนา:- ยํ วุตฺตํ "นตฺถิ มนุสฺเสสุ ลิงฺคํ ชาติมยํ ปุถู"ติ, ตํ เอวํ นตฺถีติ เวทิตพฺพํ. เสยฺยถิทํ? น เกเสหีติ. น หิ "พฺราหฺมณานํ อีทิสา เกสา โหนฺติ, ขตฺติยานํ อีทิสา"ติ นิยโม อตฺถิ ยถา หตฺถิอสฺสมิคาทีนนฺติ อิมินา นเยน สพฺพํ โยเชตพฺพํ. ลิงฺคํ ชาติมยํ เนว, ยถา อญฺญาสุ ชาตีสูติ อิทํ ปน วุตฺตสฺเสวตฺถสฺส นิคมนนฺติ เวทิตพฺพํ. ตสฺส โยชนา:- ตเทว ยสฺมา อิเมหิ เกสาทีหิ นตฺถิ มนุสฺเสสุ ลิงฺคํ ชาติมยํ ปุถุ, ตสฺมา เวทิตพฺพเมตํ "พฺราหฺมณาทิเภเทสุ มนุสฺเสสุ ลิงฺคํ ชาติมยํ เนว ยถา อญฺญาสุ ชาตีสู"ติ.

[๖๑๗] อิทานิ เอวํ ชาติเภเท อสนฺเตปิ ๓- พฺราหฺมโณ ขตฺติโยติ อิทํ นานตฺตํ ยถา ชาตํ, ตํ ทสฺเสตุํ "ปจฺจตฺตนฺ"ติ คาถมาห. ตสฺสตฺโถ:- เอตํ ติรจฺฉานคตานํ วิย ๔- โยนิสิทฺธเมว เกสาทิสณฺฐานนานตฺตํ มนุสฺเสสุ พฺราหฺมณาทีนํ อตฺตโน อตฺตโน สรีเรสุ น วิชฺชติ. อวิชฺชมาเนปิ ปน เอตสฺมึ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๒๒๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. วาเสฏฐสูตร”