[๗๐๙] อิทานิ อรญฺญปฏิพทฺธกิเลสปฺปหานํ ๒- ทสฺเสนฺโต "อุจฺจาวจา"ติ คาถมาห. ตสฺสตฺโถ:- อรญฺญสญฺญิเต ทาเยปิ อิฏฺฐานิฏฺฐวเสน อุจฺจาวจา นานปฺปการา อารมฺมณา นิจฺฉรนฺติ, จกฺขฺวาทีนํ อาปาถมาคจฺฉนฺติ, เต จ โข อคฺคิสิขูปมา ปริฬาหชนกฏฺเฐน. ยถา วา ทยฺหมาเน ปวเน ๓- อคฺคิสิขา นานปฺปการตาย อุจฺจาวจา นิจฺฉรนฺติ สธูมาปิ วิธูมาปิ นีลาปิ ปีตาปิ รตฺตาปิ ขุทฺทกาปิ มหนฺตาปิ, เอวํ สีหพฺยคฺฆมนุสฺสามนุสฺสวิวิธวิหงฺควิรุตปุปฺผผล- ปลฺลวาทิเภทวเสน นานปฺปการตาย ทาเย อุจฺจาวจา อารมฺมณา นิจฺฉรนฺติ ภึสนกาปิ อภึสนกาป รชนียาปิ โลภนียาปิ โทสนียาปิ โมหนียาปิ. เตนาห "อุจฺจาวจา นิจฺฉรนฺติ, ทาเย อคฺคิสิขูปมา"ติ. เอวํ นิจฺฉรนฺเตสุ จ อุจฺจาวเจสุ อารมฺมเณสุ ยา กาจิ อุยฺยานวนจาริกํ คตา สมานา ปกติยา วา ปวนจารินิโย ๔- กฏฺฐหาริกาทโย รโหคตํ ทิสฺวา หสิตลปิตรุทิตทุนฺนิวตฺถาทีหิ นาริโย มุนึ ปโลเภนฺติ, ตา สุ ตํ มา ปโลภยุนฺติ ๕- ตา นาริโย ตํ มา ปโลภยุํ. ยถา นปฺปโลเภนฺติ, ตถา กโรหีติ วุตฺตํ โหติ.

[๗๑๐-๑๑] เอวมสฺส ภควา คาเม จ อรญฺเญ จ ปฏิปตฺติวิธึ ทสฺเสตฺวา อิทานิ สีลสํวรํ ทสฺเสนฺโต "วิรโต เมถุนา ธมฺมา"ติ คาถาทฺวยมาห.

@๓ ฉ.ม. วเน ๔ ฉ.ม. วนจารินิโย ๕ ฉ.ม. ปโลภยุํ ตตฺถ หิตฺวา กาเม วราวเรติ ๑- เมถุนธมฺมโต อวเสเสปิ สุนฺทเร อสุนฺทเร จ ปญฺจกามคุเณ หิตฺวา. ตปฺปหาเนน หิ เมถุนวิรติ สุสมฺปนฺนา โหติ. เตนาห "หิตฺวา กาเม วราวเร"ติ. อยเมตฺถ อธิปฺปาโย. "อวิรุทฺโธ"ติอาทีนิ ปน ปทานิ "น หเนยฺย น ฆาตเย"ติ เอตฺถ วุตฺตาย ปาณาติปาตาเวรมณิยา สมฺปตฺติ- ทสฺสนตฺถํ วุตฺตานิ. ตตฺรายํ สงฺเขปวณฺณนา:- ปรปกฺขิเยสุ ปาเณสุ อวิรุทฺโธ, อตฺตปกฺขิเยสุ อสารตฺโต, สพฺเพปิ สตณฺหนิตฺตณฺหตาย ตสถาวเร ปาเณ ชีวิตุกามตาย อมริตุกามตาย สุขกามตาย ทุกฺขปฏิกูลตาย จ "ยถา อหํ ตถา เอเต"ติ อตฺตสมานตาย เตสุ วิโรธํ วิเนนฺโต เตเนว ปกาเรน "ยถา เอเต ตถา อหนฺ"ติ ปเรสํ สมานตาย จ อตฺตนิ อนุโรธํ วิเนนฺโต เอวํ อุภยถาปิ อนุโรธวิโรธวิปฺปหีโน หุตฺวา มรณปฏิกูลตาย อตฺตานํ อุปมํ กตฺวา ปาเณสุ เย เกจิ ตเส วา ถาวเร วา ปาเณ น หเนยฺย สาหตฺถิกาทีหิ ปโยเคหิ, น ฆาตเย อาณตฺติกาทีหีติ.