อลํ ผาสุวิหาราย ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน"ติ ๒- วุตฺตนเยน อูนอุทโร อสฺส, น วาตภริตภสฺตา วิย อุทฺธุมาตุทโร, ภคฺคสมฺมทปฺ- ปจฺจยา ถินมิทฺธํ ปริหเรยฺยาติ วุตฺตํ โหติ. อูนูทโร โหนฺโตปิ จ มิตาหาโร อสฺส โภชเน มตฺตญฺญู, "เนว ทวายา"ติอาทินา ปจฺจเวกฺขเณน คุณโต โทสโต จ ปริจฺฉินฺนาหาโร. เอวํ มิตาหาโร สมาโนปิ ปจฺจยธุตงฺคปริยตฺติอธิคมวเสน จตุพฺพิธาย อปฺปิจฺฉตาย อปฺปิจฺโฉ อสฺส. เอกํเสน หิ โมเนยฺยปฏิปทํ ปฏิปนฺเนน ภิกฺขุนา เอวํ อปฺปิจฺเฉน ภวิตพฺพํ. ตตฺถ เอเกกสฺมึ ปจฺจเย ตีหิ สนฺโตเสหิ สนฺตุสฺสนา ปจฺจยปฺปิจฺฉตา. ธุตงฺคธรสฺเสว สโต "ธุตวาติ มํ ปเร ชานนฺตู"ติ อนิจฺฉนตา ธุตงฺคปฺปิจฺฉตา. พหุสฺสุตสฺเสว สโต "พหุสฺสุโตติ มํ ปเร ชานนฺตู"ติ

[๗๑๔] เอวํ ยาว อรหตฺตปฺปตฺติ, ตาว ปฏิปทํ กเถตฺวา อิทานิ ตํ ปฏิปทํ ปฏิปนฺนสฺส ภิกฺขุโน อรหตฺตปฺปตฺตินิฏฺฐํ ธุตงฺคสมาทานํ เสนาสนวตฺตญฺจ กเถนฺโต "ส ปิณฺฑจารนฺ"ติ คาถาทฺวยมาห. ตตฺถ ส ปิณฺฑจารํ จริตฺวาติ โส ภิกฺขุ ภิกฺขํ จริตฺวา, ภตฺตกิจฺจํ วา กตฺวา. วนนฺตมภิหารเยติ อปปญฺจิโต คิหิปปญฺเจน วนเมว คจฺเฉยฺย. อุปฏฺฐิโต รุกฺขมูลสฺมินฺติ รุกฺขมูเล ฐิโต วา หุตฺวา อาสนูปคโตติ อาสนํ อุปคโต วา หุตฺวา, นิสินฺโนติ วุตฺตํ โหติ. มุนีติ โมเนยฺยปฏิปทํ ปฏิปนฺโน. เอตฺถ จ "ปิณฺฑจารํ จริตฺวา"ติ อิมินา ปิณฺฑปาติกงฺคํ วุตฺตํ. ยสฺมา ปน อุกฺกฏฺฐปิณฺฑปาติโก สปทานจารี เอกาสนิโก ปตฺตปิณฺฑิโก ขลุปจฺฉาภตฺติโก จ โหติเยว, เตจีวริกงฺคปํสุกูลิกงฺคมฺปิ ๓- จ สมาทิยเตว, ตสฺมา อิมานิปิ ฉ ธุตงฺคาเนว ๔- โหนฺติ. "วนนฺตมภิหารเย"ติ อิมินา ปน อารญฺญิกงฺคํ วุตฺตํ, "อุปฏฺฐิโต รุกฺขมูลสฺมินฺ"ติ อิมินา รุกฺขมูลิกงฺคํ, "อาสนูปคโต"ติ อิมินา

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๒๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๑. นาลกสูตร”