[๘๐๗] ปญฺจมคาถายตฺโถ:- เอวํ หิ ทิฏฺฐึ อกปฺเปนฺโต อมญฺญมาโน จ อตฺตํ ปหาย อนุปาทิยาโน อิธ วา ยํ ปุพฺเพ คหิตํ, ตํ ปหาย อญฺญํ ๒- อคฺคณฺหนฺโต ตสฺมิมฺปิ วุตฺตปฺปกาเร ญาเณ ทุวิธํ นิสฺสยํ โน กโรติ. อกโรนฺโต จ ส เว วิยตฺเตสุ ๓- นานาทิฏฺฐิวเสน ภินฺเนสุ สตฺเตสุ น วคฺคสารี ฉนฺทาทิวเสน อคจฺฉนธมฺโม หุตฺวา ทฺวาสฏฺฐิยา ทิฏฺฐีสุ กิญฺจิปิ ทิฏฺฐึ น ปจฺเจติ, น ปจฺจาคจฺฉตีติ วุตฺตํ โหติ.

[๘๐๘-๑๐] อิทานิ โย โส อิมาย คาถาย วุตฺโต ขีณาสโว, ตสฺส วณฺณภณนตฺถํ "ยสฺสูภยนฺเต"ติอาทิกา ติสฺโส คาถาโย อาห. ตตฺถ อุภยนฺเตติ ปุพฺเพ วุตฺตผสฺสาทิเภเท. ๑- ปณิธีติ ตณฺหา. ภวาภวายาติ ปุนปฺปุนภวาย. อิธ วา หุรํ วาติ สกตฺตภาวาทิเภเท อิธ วา ปรตฺตภาวาทิเภเท ปรตฺถ วา. ทิฏฺเฐ วาติ ทิฏฺฐสุทฺธิยา วา. เอส นโย สุตาทีสุ. สญฺญาติ สญฺญาสมุฏฺฐาปิกา ทิฏฺฐิ. ธมฺมาปิ เตสํ น ปฏิจฺฉิตาเสติ ทฺวาสฏฺฐิทิฏฺฐิคตธมฺมาปิ เตสํ "อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺ"ติ เอวํ น ปฏิจฺฉิตา. ปารํ คโต น ปจฺเฉติ ตาทีติ นิพฺพานปารํ คโต เตน เตน มคฺเคน ปหีเน กิเลเส ปุน นาคจฺฉติ, ปญฺจหิ จ อากาเรหิ ตาที โหตีติ. เสสํ ปากฏเมวาติ.

ปรมตฺถโชติกาย ขุทฺทกฏฺฐกถาย