[๘๔๖] อถสฺส ภควา ยถา เยน อุปาเยน ตํ ปทํ ธีเรหิ ปกาสิตํ, ตํ อุปายํ สปฺปฏิปกฺขํ ทสฺเสนฺโต "น ทิฏฺฐิยา"ติ คาถามาห. ตตฺถ "น ทิฏฺฐิยา"ติอาทีหิ อฏฺฐสมาปตฺติญาณพาหิรสีลพฺพตานิ ๑- ปฏิกฺขิปติ. "สุทฺธิมาหา"ติ เอตฺถ วุตฺตํ อาหสทฺทํ สพฺพตฺถ นกาเรน สทฺธึ โยเชตฺวา ปุริสพฺยตฺยํ กตฺวา "ทิฏฺฐิยา สุทฺธึ นาหํ กเถมี"ติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ. ยถา เจตฺถ, เอวํ อุตฺตรปเทสุปิ. ตตฺถ จ อทิฏฺฐิยา นาหาติ ทสวตฺถุกํ สมฺมาทิฏฺฐึ วินา น กเถมิ. ตถา อสุติยาติ นวงฺคํ สวนํ วินา. อญฺญาณาติ กมฺมสฺสกตสจฺจานุโลมิกญาณํ วินา. อสีลตาติ ปาติโมกฺขสํวรํ วินา. อพฺพตาติ ธุตงฺควตํ วินา. โนปิ เตนาปิ เตสุ เอกเมเกน ทิฏฺฐิอาทิมตฺตเกนาปิ ๒- โน กเถมีติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ. เอเต จ นิสฺสชฺชอนุคฺคหายาติ เอเต จ ปุริเม ทิฏฺฐิอาทิเภเท กณฺหปกฺขิเย ธมฺเม สมุคฺฆาตกรเณน นิสฺสชฺช ปจฺฉิเม อทิฏฺฐิอาทิเภเท สุกฺกปกฺขิเย อตมฺมยตาปชฺชเนน อนุคฺคหาย. สนฺโต อนิสฺสาย ภวํ น ชปฺเปติ อิมาย ปฏิปตฺติยา กิเลสวูปสเมน ๓- สนฺโต จกฺขฺวาทีสุ กญฺจิ ธมฺมํ อนิสฺสาย เอกมฺปิ ภวํ อปิเหตุํ อปตฺเถตุํ สมตฺโถ สิยา, อยมสฺเสว ๔- อชฺฌตฺตสนฺตีติ อธิปฺปาโย.

[๘๔๗] เอวํ วุตฺเต วจนตฺถมสลฺลกฺเขนฺโต มาคนฺทิโย "โน เจ กิรา"ติ คาถมาห. ตตฺถ ทิฏฺฐาทีนิ วุตฺตนยาเนว. กณฺหปกฺขิยานิเยว ปน สนฺธาย อุภยตฺราปิ อาห. อาหสทฺทํ ปน โน เจ กิรสทฺเทน โยเชตฺวา "โน เจ กิราห โน เจ กิร กเถสี"ติ เอวํ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. โมมุหนฺติ อติมูฬฺหํ, โมหนํ วา. ปจฺเจนฺตีติ ชานนฺติ.

@๒ ฉ.ม.,อิ. ทิฏฺฐิอาทิมตฺเตนาปิ ๓ ฉ.ม.,อิ.ราคาทิวูปสเมน ๔ ฉ.ม.,อิ. อยมสฺส

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๓๕๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มาคันทิยสูตร”