[๙๘๕] ตตฺถ ตสฺสาติ ตสฺส โคธาวรีกูลสฺส, ตสฺส วา พฺราหฺมณสฺส, อุปโยคฏฺเฐ เจตํ สามิวจนํ, ตํ อุปนิสฺสายาติ อตฺโถ. ตโต ชาเตน อาเยน, มหายญฺญมกปฺปยีติ ตสฺมึ คาเม กสิกมฺมาทินา สตสหสฺสํ อาโย อุปฺปชฺชิ, ตํ คเหตฺวา กุฏุมฺพิกา รญฺโญ อสฺสกสฺส สนฺติกํ อคมํสุ "สาทิยตุ เทโว อายนฺ"ติ. โส "นาหํ สาทิยามิ, อาจริยสฺเสว อุปเนถา"ติ อาห. อาจริโยปิ ตํ อตฺตโน อคฺคเหตฺวา ทานยญฺญํ อกปฺปยิ. เอวํ โส สํวจฺฉเร สํวจฺฉเร ทานมทาสิ.

[๙๘๖] มหายญฺญนฺติ คาถายตฺโถ:- โส เอวํ สํวจฺฉเร สํวจฺฉเร ทานยญฺญํ ยชนฺโต เอกสฺมึ สํวจฺฉเร ตํ มหายญฺญํ ยชิตฺวา ตโต คามา นิกฺขมฺม ปุน ปาวิสิ อสฺสมํ. ปวิฏฺโฐ จ ปณฺณสาลํ ปวิสิตฺวา "สุฏฺฐุ ทินฺนนฺ"ติ ๑- ทานํ อนุมชฺชนฺโต นิสีทิ. ตสฺมึ ปฏิปวิฏฺฐมฺหิ ตรุณาย พฺราหฺมณิยา ฆเร กมฺมํ กาตุกามาย "เอโส พฺราหฺมณ พาวรี โคธาวรีตีเร อนุสํวจฺฉรํ สตสหสฺสํ วิสฺสชฺเชติ, คจฺฉ ตโต ปญฺจสตานิ ยาจิตฺวา ทาสึ เม อาเนหี"ติ เปสิโต อญฺโญ อาคญฺฉิ พฺราหฺมโณติ.

[๙๘๗-๙๘๘] อุคฺฆฏฺฏปาโทติ มคฺคกฺกมเนน ฆฏฺฏปาทตโล, ปญฺหิกาย วา ปญฺหิกํ, โคปฺปเกน วา โคปฺปกํ, ชณฺณุเกน วา ชณฺณุกํ อาหจฺจ ฆฏฺฏปาโท. สุขญฺจ กุสลํ ปุจฺฉีติ สุขญฺจ กุสลญฺจ ปุจฺฉิ "กจฺจิ เต พฺราหฺมณ สุขํ, กจฺจิ กุสลนฺ"ติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๔๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “วัตถุกถา”