[๑๐๒๘] ลกฺขณานํ ปวิจยนฺติ ลกฺขณานํ วิตฺถารํ, "กตมานิ ตานิสฺส คตฺเต ตีณิ ลกฺขณานี"ติ ปุจฺฉติ.

[๑๐๓๐-๓๑] ปุจฺฉญฺหีติ ปุจฺฉมานํ. กเมตํ ปฏิภาสตีติ เทวาทีสุ กํ ปุคฺคลํ เอตํ ปญฺหวจนํ ปฏิภาสติ. ๓-

[๑๐๓๒-๓๓] เอวํ พฺราหฺมโณ ปญฺจนฺนํ ปญฺหานํ เวยฺยากรณํ สุตฺวา อวเสเส เทฺว ปุจฺฉนฺโต "มุทฺธํ มุทฺธาธิปาตญฺจา"ติ อาห. อถสฺส ภควา เต พฺยากโรนฺโต "อวิชฺชา มุทฺธา"ติ คาถมาห. ตตฺถ ยสฺมา จตูสุ สจฺเจสุ อญฺญาณภูตา อวิชฺชา สํสารสฺส สีสํ, ตสฺมา "อวิชฺชา มุทฺธา"ติ อาห. ยสฺมา จ อรหตฺตมคฺควิชฺชา อตฺตนา สหชาเตหิ สทฺธาสติสมาธิกตฺตุกมฺยตาฉนฺทวีริเยหิ สมนฺนาคตา อินฺทฺริยานํ เอกรสฏฺฐภาวมุปคตตฺตา ตํ มุทฺธํ อธิปาเตติ, ตสฺมา "วิชฺชา มุทฺธาธิปาตินี"ติอาทิมาห.

[๑๐๓๔-๓๘] ตโต เวเทน มหตาติ อถ อิมํ ปญฺหเวยฺยากรณํ สุตฺวา อุปฺปนฺนาย มหาปีติยา สนฺถมฺภิตฺวา อลีนภาวํ, กายจิตฺตานํ โอทคฺคํ ปตฺวาติ อตฺโถ. ปติตฺวา จ "พาวรี"ติ อิมํ คาถมาห, อถ นํ อนุกมฺปมาโน ภควา

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๔๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “วัตถุกถา”