อตฺถุปฺปตฺติญฺจ ทีเปตฺวา กริสฺสามตฺถวณฺณนํ.

ตตฺถ อิธ นิกฺเขปการณํ ตาวสฺส เอวํ เวทิตพฺพํ. อิทญฺหิ นิธิกณฺฑํ ภควตา อิมินา อนุกฺกเมน อวุตฺตมฺปิ ยสฺมา อนุโมทนวเสน วุตฺตตฺตา ๑- อนุโมทนาวเสน ๑- วุตฺตสฺส ติโรกุฑฺฑสฺส มิถุนภูตํ, ๒- ตสฺมา อิธ นิกฺขิตฺตํ. ติโรกุฑฺเฑน วา ปุญฺญวิรหิตานํ วิปตฺตึ ทสฺเสตฺวา อิมินา กตปุญฺญานํ สมฺปตฺติทสฺสนตฺถมฺปิ อิทํ อิธ นิกฺขิตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. อิทมสฺส อิธ นิกฺเขปการณํ.

สุตฺตตฺถุปฺปตฺติ

อตฺถุปฺปตฺติ ปนสฺส:- สาวตฺถิยํ กิร อญฺญตโร กุฏุมฺพิโก อทฺโธ ๓- มหทฺธโน มหาโภโค, โส จ สทฺโธ โหติ ปสนฺโน วิคตมลมจฺเฉเรน เจตสา อคารํ อชฺฌาวสติ. โส เอกสฺมึ ทิวเส พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสํฆสฺส ทานํ เทติ. เตน จ สมเยน ราชา ธนตฺถิโก โหติ, โส ตสฺส สนฺติเก ปุริสํ เปเสสิ "คจฺฉ ภเณ อิตฺถนฺนามํ กุฏุมฺพิกํ อาเนหี"ติ. โส คนฺตฺวา ตํ กุฏุมฺพิกํ อาห "ราชา ตํ คหปติ อามนฺเตตี"ติ. กุฏมฺพิโก สทฺธาทิคุณสมนฺนาคเตน เจตสา พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสํฆํ ปริวิสนฺโต อาห "คจฺฉ โภ ปุริส, ปจฺฉา อาคมิสฺสามิ, อิทานิ ตาวมฺหิ นิธึ นิเธนฺโต ฐิโต"ติ. อถ โข ๔- ภควา ภุตฺตาวี ปวาริโต อิทเมว ๕- ปุญฺญสมฺปทํ ปรมตฺถโต นิธีติ ทสฺเสตุํ ตสฺส กุฏุมฺพิกสฺส อนุโมทนตฺถํ "นิธึ นิเธติ ปุริโส"ติ อิมา คาถาโย อภาสิ. อยมสฺสาปิ ๖- อตฺถุปฺปตฺติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔๕๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. นิธิกัณฑ์”