@๓ ฉ.ม., อิ. ปุญฺญสมฺปทํ ๔ ฉ.ม. สํยเมน สพฺพมฺปิ สีลํ อิธ สีลนฺติ อธิปฺเปตํ. สญฺญโมติ สญฺญมนํ สญฺญโม, เจตโส นานารมฺมณคตินิวารณนฺติ วุตฺตํ โหติ, สมาธิสฺเสตํ อธิวจนํ. เยน สญฺญเมน สมนฺนาคโต "หตฺถสญฺญโต ปาทสญฺญโต วาจาสญฺญโต สญฺญตุตฺตโม"ติ. เอตฺถ สญฺญตุตฺตโมติ วุตฺโต. อปเร อาหุ "สญฺญมนํ สญฺญโม, สํวรณนฺติ วุตฺตํ โหติ, อินฺทฺริยสํวรสฺเสตํ อธิวจนนฺ"ติ. ทมนํ ทโม, ๑- กิเลสูปสมนนฺติ วุตฺตํ โหติ, ปญฺญาเยตํ อธิวจนํ. ปญฺญา หิ กตฺถจิ ปญฺญาเตฺวว วุจฺจติ "สุสฺสูสํ ๒- ลภเต ปญฺญนฺติ เอวมาทีสุ. ๓- กตฺถจิ ธมฺโมติ "สจฺจํ ทโม ธิติ จาโค"ติ เอวมาทีสุ. ๓- กตฺถจิ ทโมติ "ยทิ สจฺจา ทมา จาคา, ขนฺตฺยา ภิยฺโย น วิชฺชตี"ติ เอวมาทีสุ. ๓-

เอวํ ทานาทีนิ ญตฺวา อิทานิ เอวํ อิมิสฺสา คาถาย สมฺปิณฺเฑตฺวา อตฺโถ เวทิตพฺโพ:- ยสฺส อิตฺถิยา วา ปุริสสฺส วา ทาเนน สีเลน สญฺญเมน ทเมน จาติ อิเมหิ จตูหิ ธมฺเมหิ ยถา หิรญฺเญน สุวณฺเณน มุตฺตาย มณินา วา ธนมโย นิธิ เตสํ สุวณฺณาทีนํ เอกตฺถ ปกฺขิปเนน นิธิยติ, เอวํ ปุญฺญมโย นิธิ เตสํ ทานาทีนํ เอกจิตฺตสนฺตาเน เจติยาทิมฺหิ วา วตฺถุมหิ สุฏฺฐุ กรเณน สุนิหิโต โหตีติ.

สตฺตมคาถาวณฺณนา

เอวํ ภควา "ยสฺส ทาเนนา"ติ อิมาย คาถาย ปุญฺญสมฺปทาย ปรมตฺถโต นิธิภาวํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ ยตฺถ นิหิโต โส นิธิ สุนิหิโต โหติ, ตํ วตฺถุํ ทสฺเสนฺโต อาห:-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔๖๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. นิธิกัณฑ์”