[๒] เอวํ ภควา สนฺตํ ปทํ อภิสเมจฺจ วิหริตุกามสฺส ตทธิคมาย วา ปฏิปชฺชมานสฺส วิเสสโต อารญฺญิกสฺส ภิกฺขุโน เอกจฺจํ กรณียํ วตฺวา ปุน ตทุตฺตริมฺปิ วตฺตุกาโม "สนฺตุสฺสโก จา"ติ ทุติยํ คาถมาห.

@๓ ฉ.ม. สมฺภตฺโต วาติ วเทติ, ๔ ฉ.ม. ตํ วิเหเสติ

ตตฺถ "สนฺตุฏฺฐี จ กตญฺญุตา"ติ เอตฺถ วุตฺตปฺปเภเทน ทฺวาทสวิเธน สนฺโตเสน สนฺตุสฺสตีติ สนฺตุสฺสโก. อถวา ตุสฺสตีติ ตุสฺสโก, สเกน ตุสฺสโก, สนฺเตน ตุสฺสโก, สเมน ตุสฺสโกติ สนฺตุสฺสโก. ตตฺถ สกํ นาม "ปิณฺฑิยาโลปโภชนํ นิสฺสายา"ติ เอวํ อุปสมฺปทมณฺฑเล อุทฺทิฏฺฐํ อตฺตนา จ สมฺปฏิจฺฉิตํ จตุปจฺจยชาตํ, เตน สุนฺทเรน วา อสุนฺทเรน วา สกฺกจฺจมสกฺกจฺจํ วา ทินฺเนน ปฏิคฺคหณกาเล ปริโภคกาเล จ วิการมทสฺเสตฺวา ยาเปนฺโต "สเกน ตุสสโก"ติ วุจฺจติ. สนฺตํ นาม ยํ ลทฺธํ โหติ อตฺตโน วิชฺชมานํ, เตน สนฺเตเนว ตุสฺสนฺโต ตโต ปรมํ ๑- อปฏฺเฐนฺโต อตฺริจฺฉตํ ปชหนฺโต "สนฺเตน ตุสฺสโก"ติ วุจฺจติ. สมํ อิฏฺฐานิฏฺเฐสุ อนุนยปฺปฏิฆปฺปหานํ, เตน สเมน สพฺพารมฺมเณสุ ตุสฺสนฺโต "สเมน ตุสฺสโก"ติ วุจฺจติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๕๑๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. กรณียเมตตสูตร”