โกสมฺพิกวตฺถุ.

๖. จุลฺลกาลมหากาลวตฺถุ. (๖)

"สุภานุปสฺสึ วิหรนฺตนฺติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เสตพฺยนครํ อุปนิสฺสาย สีสปาวเน วิหรนฺโต จุลฺลกาลมหากาเล อารพฺภ กเถสิ.

เสตพฺยนครวาสิโน หิ "จุลฺลกาโล มชฺฌิมกาโล มหากาโล จาติ ตโย ภาตโร กุฏุมฺพิกา. เตสุ เชฏฺฐกนิฏฺฐา ทิสาสุ วิจริตฺวา ปญฺจหิ สกฏสเตหิ ภณฺฑํ อาหรนฺติ. มชฺฌิมกาโล อาภตํ วิกฺกีณาติ. อเถกสฺมึ สมเย เต อุโภปิ ภาตโร ปญฺจหิ สกฏสเตหิ นานาภณฺฑํ คเหตฺวา สาวตฺถึ คนฺตฺวา สาวตฺถิยา จ เชตวนสฺส จ อนฺตเร สกฏานิ โมจยึสุ. เตสุ มหากาโล สายณฺหสมเย มาลาคนฺธาทิหตฺเถ สาวตฺถีวาสิโน อริยสาวเก ธมฺมสฺสวนาย คจฺฉนฺเต ทิสฺวา "กุหึ อิเม คจฺฉนฺตีติ ปุจฺฉิตฺวา ตมตฺถํ สุตฺวา "อหํปิ คมิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา กนิฏฺฐํ อามนฺเตตฺวา "ตาต สกเฏสุ อปฺปมตฺโต โหหิ, อหํปิ ธมฺมํ โสตุํ คมิสฺสามีติ วตฺวา คนฺตฺวา ตถาคตํ วนฺทิตฺวา ปริสปริยนฺเต นิสีทิ. สตฺถา ตํทิวสํ ตสฺส อชฺฌาสเยน อนุปุพฺพีกถํ กเถนฺโต ทุกฺขกฺขนฺธสุตฺตาทิวเสน อเนกปริยาเยน กามานํ อาทีนวํ โอการํ สงฺกิเลสญฺจ กเถสิ. ตํ สุตฺวา มหากาโล "สพฺพํ กิร ปหาย คนฺตพฺพํ, ปรโลกํ คจฺฉนฺตํ เนว โภคา น ญาตโย อนุคจฺฉนฺติ, กึ เม ฆราวาเสน, ปพฺพชิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา, มหาชเน วนฺทิตฺวา ปกฺกนฺเต, สตฺถารํ ปพฺพชฺชํ ยาจิตฺวา, สตฺถารา "นตฺถิ เต โกจิ อปโลเกตพฺโพติ วุตฺเต, "กนิฏฺโฐ เม อตฺถิ ภนฺเตติ วตฺวา, "เตนหิ อปโลเกหิ นนฺติ วุตฺเต, "สาธุ ภนฺเตติ อาคนฺตฺวา กนิฏฺฐํ เอตทโวจ "ตาต อิมํ สพฺพํ สาปเตยฺยํ ปฏิปชฺชาติ. ๑- "ตุมฺเห ปน ภาติกาติ. "อหํ สตฺถุ สนฺติเก ปพฺพชิสฺสามีติ. โส ตํ นานปฺปกาเรหิ ยาจิตฺวา นิวตฺเตตุํ อสกฺโกนฺโต "สาธุ สามิ ยถาชฺฌาสยํ กโรถาติ อาห. มหากาโล คนฺตฺวา สตฺถุ สนฺติเก ปพฺพชิ. "อหํ ภาติกํ คเหตฺวาว อุปฺปพฺพชิสฺสามีติ จุลฺลกาโลปิ ปพฺพชิ. อปรภาเค มหากาโล อุปสมฺปทํ ลภิตฺวา สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา สาสเน ธุรานิ ปุจฺฉิตฺวา, สตฺถารา ทฺวีสุ ธุเรสุ กถิเตสุ, "อหํ ภนฺเต มหลฺลกกาเล ปพฺพชิตตฺตา คนฺถธุรํ ปูเรตุํ น สกฺขิสฺสามิ, วิปสฺสนาธุรํ ปน ปูเรสฺสามีติ ยาว อรหตฺตา โสสานิกธุตงฺคํ กถาเปตฺวา, ปฐมยามาติกฺกเม สพฺเพสุ นิทฺทํ โอกฺกนฺเตสุ, สุสานํ คนฺตฺวา ปจฺจูสกาเล สพฺเพสุ อนุฏฺฐิเตสุเยว, วิหารํ อาคจฺฉติ.