อลฺลกปฺปตาปสสฺสปิ โข ตโต อวิทูเร วสนฏฺฐานํ โหติ. โส ปกติยา วสฺสทิวเส สีตภเยน ผลาผลตฺถาย วนํ น ปวิสติ, ตํ รุกฺขมูลํ คนฺตฺวา สกุเณน ขาทิตมํสานํ อฏฺฐึ ๒- อาหริตฺวา โกฏฺเฏตฺวา รสํ ปจิตฺวา ปิวติ; ตสฺมา ตํทิวสํปิ "อฏฺฐึ อาหริสฺสามีติ ตตฺถ คนฺตฺวา รุกฺขมูเล อฏฺฐึ ปริเยสนฺโต อุปริ ทารกสทฺทํ สุตฺวา โอโลเกนฺโต เทวึ ทิสฺวา "กาสิ ตฺวนฺติ วตฺวา, "มานุสิมฺหีติ, "กถํ อาคตาสีติ, "หตฺถิลิงฺคสกุเณน อานีตมฺหีติ วุตฺเต, "โอตราติ อาห. "ชาติสมฺเภทโต ภายามิ อยฺยาติ. "กาสิ ตฺวนฺติ. "ขตฺติยาติ. "อหํปิ ขตฺติโยวาติ. "เตนหิ ขตฺติยมายํ กเถหีติ. โส กเถสิ. "เตนหิ อารุยฺห ปุตฺตกํ เม โอตาเรหีติ. โส เอเกน ปสฺเสน อภิรุหณมคฺคํ กตฺวา อภิรุหิตฺวา ทารกํ คณฺหิตฺวา, "มา มํ หตฺเถน ฉุปีติ วุตฺเต, ตํ อจฺฉุปิตฺวาว ทารกํ โอตาเรสิ. เทวีปิ โอตริ. อถ นํ อสฺสมปทํ เนตฺวา สีลเภทํ อกตฺวาว อนุกมฺปาย ปฏิชคฺคิ, นิมฺมกฺขิกมธุํ อาหริตฺวา สญฺชาตสาลึ อาหริตฺวา ยาคุํ ปจิตฺวา อทาสิ. เอวํ ตสฺมึ ปฏิชคฺคนฺเต, สา อปรภาเค จินฺเตสิ "อหํ เนว อาคตมคฺคํ,

อเถกทิวสํ ตาปโส นกฺขตฺตโยคํ โอโลเกนฺโต ปรนฺตปสฺส นกฺขตฺตปีฬนํ ทิสฺวา "ภทฺเท โกสมฺพิยํ ปรนฺตปราชา มโตติ อาห. "กสฺมา อยฺย เอวํ วเทสิ, กินฺเต เตน สทฺธึ อาฆาโต อตฺถีติ. "นตฺถิ ภทฺเท, นกฺขตฺตปีฬนมสฺส ทิสฺวา เอวํ วทามีติ. สา ปโรทิ. อถ นํ "กสฺมา โรทสีติ ปุจฺฉิตฺวา, ตาย ตสฺส อตฺตโน สามิกภาเว อกฺขาเต, อาห "มา ภทฺเท โรทิ, ชาตสฺส นาม นิยโต มจฺจูติ. "ชานามิ อยฺยาติ. "อถ กสฺมา โรทสีติ. "ปุตฺโต เม กุลสนฺตกสฺส รชฺชสฺส อนุจฺฉวิโก; สเจ ตตฺรายํ ภวิสฺสติ, เสตจฺฉตฺตํ อุสฺสาปยิสฺสติ; อิทานิ มหาชานิโก วต ชาโตติ โสเกน โรทามิ อยฺยาติ. "โหตุ ภทฺเท, มา จินฺตยิ; สจสฺส รชฺชํ ปตฺเถสิ, อหมสฺส รชฺชลภนาการํ กริสฺสามีติ. อถสฺส หตฺถิกนฺตวีณญฺเจว หตฺถิกนฺตมนฺเต จ อทาสิ. ตทา อเนกานิ หตฺถิสตสหสฺสานิ อาคนฺตฺวา วฏฺฏรุกฺขมูเล นิสีทนฺติ. อถ นํ อาห "หตฺถีสุ อนาคเตสุเยว, รุกฺขํ อภิรุหิตฺวา, เตสุ อาคเตสุ, อิมํ มนฺตํ วตฺวา อิมํ ตนฺตึ ปหร; สพฺเพ นิวตฺติตฺวา โอโลเกตุํปิ อสกฺโกนฺตา ปลายิสฺสนฺติ, อโถตริตฺวา อาคจฺเฉยฺยาสีติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๖๘๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อัปปมาทวรรค”