@น สตฺตมิยํ เอยฺยํ. อยญฺจ กจฺจายนมูลสฺส อาขฺยาตกปฺปนเย โอโลเกตพฺพา.

เอวมสฺส ทิยฑฺฒสหสฺสนาฏกิตฺถีปริวารา ติสฺโส อคฺคมเหสิโย อเหสุํ.

ตสฺมึ โข ปน สมเย "โฆสกเสฏฺฐี กุกฺกุฏเสฏฺฐี ปาวาริกเสฏฺฐีติ โกสมฺพิยํ ตโย เสฏฺฐิโน โหนฺติ. เต อุปกฏฺฐาย วสฺสูปนายิกาย ปญฺจสเต ตาปเส หิมวนฺตโต อาคนฺตฺวา นคเร ภิกฺขาย จรนฺเต ทิสฺวา ปสีทิตฺวา นิสีทาเปตฺวา โภเชตฺวา ปฏิญฺญํ คเหตฺวา จตฺตาโร มาเส อตฺตโน สนฺติเก วาสาเปตฺวา ปุน วสฺสารตฺเต อาคมนตฺถาย ปฏิชานาเปตฺวา อุยฺโยเชสุํ. ตาปสาปิ ตโต ปฏฺฐาย อฏฺฐ มาเส หิมวนฺเต วสิตฺวา จตฺตาโร มาเส เตสํ สนฺติเก วสนฺติ. เต อปรภาเค หิมวนฺตโต อาคจฺฉนฺตา อรญฺญายตเน เอกํ มหานิโคฺรธํ ทิสฺวา ตสฺส มูเล นิสีทึสุ. เตสุ เชฏฺฐกตาปโส จินฺเตสิ "อิมสฺมึ รุกฺเข อธิวตฺถา เทวตา น โอรมติกา ภวิสฺสติ, มเหสกฺเขเนเวตฺถ เทวราเชน ภวิตพฺพํ; สาธุ วตสฺส, สจายํ อิสิคณสฺส ปานียํ ทเทยฺยาติ. โส ปานียํ อทาสิ. ตาปโส นหาโนทกํ จินฺเตสิ. ตมฺปิ อทาสิ. ตโต โภชนํ จินฺเตสิ. ตมฺปิ อทาสิ. อถสฺส เอตทโหสิ "อยํ เทวราชา อมฺเหหิ จินฺติตจินฺติตํ สพฺพํ เทติ, อโห วต นํ ปสฺเสยฺยามาติ. โส รุกฺขกฺขนฺธํ ปทาเลตฺวา อตฺตานํ ทสฺเสสิ. อถ นํ "เทวราช มหตี เต สมฺปตฺติ, กินฺนุ โข กตฺวา อยํ ลทฺธาติ ปุจฺฉึสุ. "มา ปุจฺฉถ อยฺยาติ. "อาจิกฺข เทวราชาติ. โส อตฺตนา กตกมฺมสฺส ปริตฺตกตฺตา ลชฺชมาโน กเถตุํ น วิสหติ, เตหิ ปุนปฺปุนํ นิปฺปีฬิยมาโน ปน "เตนหิ สุณาถาติ วตฺวา กเถสิ.

โส กิร เอโก ทุคฺคตมนุสฺโส หุตฺวา ภตึ ปริเยสนฺโต อนาถปิณฺฑิกสฺส สนฺติเก ภติกมฺมํ ลภิตฺวา ตํ นิสฺสาย ชีวิตํ กปฺเปสิ. อเถกสฺมึ อุโปสถทิวเส สมฺปตฺเต, อนาถปิณฺฑิโก วิหารโต อาคนฺตฺวา ปุจฺฉิ "ตสฺส ภติกสฺส อชฺช อุโปสถทิวสภาโว เกนจิ กถิโตติ. "น กถิโต สามีติ. "เตนหิสฺส สายมาสํ ปจถาติ. อถสฺส ปตฺโถทนํ ปจึสุ. โส ตํทิวสํ อรญฺเญ กมฺมํ กตฺวา สายํ อาคนฺตฺวา, ภตฺเต วฑฺเฒตฺวา ทินฺเน, "ฉาโตสฺมีติ สหสา อภุญฺชิตฺวาว "อญฺเญสุ ทิวเสสุ อิมสฺมึ เคเห `ภตฺตํ เทถ สูปํ เทถ พฺยญฺชนํ เทถาติ มหาโกลาหลํ โหติ, อชฺช สพฺเพ นิสฺสทฺทา นิปชฺชึสุ, มยฺหเมเวกสฺส อาหารํ วฑฺฒยึสุ: กินฺนุ โข เอตนฺติ จินฺเตตฺวา ปุจฺฉิ "อวเสสา ภุญฺชึสูติ. "น ภุญฺชึสุ ตาตาติ. "กึ การณาติ. "อิมสฺมึ เคเห อุโปสถทิวเสสุ สายมาสํ น ปจนฺติ, สพฺเพ อุโปสถิกา โหนฺติ, อนฺตมโส ถนปายิโนปิ ทารเก มุขํ วิกฺขาเลตฺวา จตุมธุรํ มุเข ปกฺขิปาเปตฺวา มหาเสฏฺฐี อุโปสถิเก กาเรสิ, คนฺธเตลปฺปทีเป ชาลนฺเต, ขุทฺทกมหลฺลกทารกา สยนคตา ทฺวตฺตึสาการํ สชฺฌายนฺติ; ตุยฺหํ ปน อุโปสถทิวสภาวํ กเถตุํ สตึ น กริมฺหา; ตสฺมา ตเวว ภตฺตํ ปกฺกํ, ภุญฺชสฺสุ นนฺติ. "สเจ อิทานิ อุโปสถิเกน ภวิตุํ วฏฺฏติ, อหํปิ ภเวยฺยนฺติ อาห. "อิทํ เสฏฺฐี ชานาตีติ. "เตนหิ นํ ปุจฺฉถาติ. เต คนฺตฺวา เสฏฺฐึ ปุจฺฉึสุ. โส เอวมาห "อิทานิ อภุญฺชิตฺวา มุขํ วิกฺขาเลตฺวา อุโปสถงฺคานิ อธิฏฺฐหนฺโต อุปฑฺฒุโปสถกมฺมํ ลภิสฺสตีติ. อิตโร ตํ สุตฺวา ตถา อกาสิ. ตสฺส สกลทิวสํ กมฺมํ กตฺวา ฉาตสฺส สรีเร วาตา กุปฺปึสุ. โส โยตฺเตน ๑- อุทรํ พนฺธิตฺวา โยตฺตโกฏิยํ คเหตฺวา ปริวตฺตติ. เสฏฺฐี ตํ ปวตฺตึ สุตฺวา อุกฺกาหิ ธาริยมานาหิ จตุมธุรํ คาหาเปตฺวา ตสฺส สนฺติกํ อาคนฺตฺวา "กึ ตาตาติ ปุจฺฉิ. "สามิ วาตา เม กุปฺปิตาติ. "เตนหิ อุฏฺฐาย อิทํ เภสชฺชํ ขาทาหีติ. "ตุมฺเหปิ ขาทิตฺถ สามีติ. "อมฺหากํ อผาสุกํ นตฺถิ, ตฺวํ ขาทาหีติ. "สามิ อุโปสถกมฺมํ กโรนฺโต สกลํ กาตุํ นาสกฺขึ, อุปฑฺฒุโปสถกมฺมํปิ เม วิกลํ มา อโหสีติ น อิจฺฉิ. "มา เอวํ กริ ตาตาติ วุจฺจมาโนปิ อนิจฺฉิตฺวา, อรุเณ อุฏฺฐหนฺเต, มิลาตมาลา วิย กาลํ กตฺวา ตสฺมึ นิโคฺรธรุกฺเข เทวตา หุตฺวา นิพฺพตฺติ. ตสฺมา อิมมตฺถํ กเถตฺวา "โส เสฏฺฐี พุทฺธมามโก ธมฺมมามโก สงฺฆมามโก, ตํ นิสฺสาย กตสฺส อุปฑฺฒุโปสถกมฺมสฺส นิสฺสนฺเทเนว สา สมฺปตฺติ มยา ลทฺธาติ อาห.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๗๑๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อัปปมาทวรรค”