สามาวตีวตฺถุ.

๒. กุมฺภโฆสกวตฺถุ. (๑๖)

"อุฏฺฐานวโตติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต กุมฺภโฆสกเสฏฺฐึ อารพฺภ กเถสิ.

ราชคหนครสฺมึ หิ ราชคหเสฏฺฐิโน เคเห อหิวาตกโรโค อุปฺปชฺชติ. ตสฺมึ อุปฺปนฺเน, มกฺขิกํ อาทึ กตฺวา ยาว คาโว ปฐมํ ติรจฺฉานคตา มรนฺติ, ตโต ทาสกมฺมกรา, สพฺพปจฺฉา เคหสามิกา; ตสฺมา โส โรโค สพฺพปจฺฉา เสฏฺฐิญฺจ ภริยญฺจ คณฺหิ. เต โรคผุฏฺฐา ปุตฺตํ สนฺติเก ฐิตํ โอโลเกตฺวา อสฺสุปุณฺเณหิ เนตฺเตหิ ตํ อาหํสุ "ตาต อิมสฺมึ กิร โรเค อุปฺปนฺเน, ภิตฺตึ ภินฺทิตฺวา ปลาตา ชีวิตํ ลภนฺติ, ตฺวํ อมฺเห อโนโลเกตฺวา ยถา ตถา ปลายิตฺวา ชีวนฺโต ปุนาคนฺตฺวา, อมฺหากํ อสุกฏฺฐาเน จตฺตาฬีส ธนโกฏิโย นิทหิตฺวา ฐปิตา, ตา อุทฺธริตฺวา ชีวิตํ กปฺเปยฺยาสีติ. โส เตสํ วจนํ สุตฺวา โรทมาโน มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา มรณภยภีโต ภิตฺตึ ภินฺทิตฺวา ปลายิตฺวา ปพฺพตคหนํ คนฺตฺวา ทฺวาทส วสฺสานิ ตตฺถ วสิตฺวา มาตาปิตุวสนฏฺฐานํ ๑- ปจฺจาคจฺฉิ. ๒- อถ นํ ทหรกาเล คนฺตฺวา ปรุฬฺหเกสมสฺสุกาเล อาคตตฺตา น โกจิ สญฺชานิ. โส มาตาปิตูหิ ทินฺนสญฺญาวเสน ธนฏฺฐานํ คนฺตฺวา ธนสฺส อโรคภาวํ ญตฺวา จินฺเตสิ "มํ น โกจิ สญฺชานาติ, สจาหํ ธนํ อุทฺธริตฺวา วลญฺชิสฺสามิ, "เอเกน ทุคฺคเตน นิธิ อุทฺธริโตติ มํ คเหตฺวา วิเหเฐยฺยุํ; ยนฺนูนาหํ ภตึ กตฺวา ชีเวยฺยนฺติ, อเถกํ ปิโลติกํ นิวาเสตฺวา "อตฺถิ โกจิ ภติเกน อตฺถิโกติ ปุจฺฉนฺโต ภตกวีถึ ปาปุณิ. อถ นํ ภตกา ทิสฺวา "สเจ อมฺหากํ เอกํ กมฺมํ กริสฺสสิ, ภตฺตเวตนํ ทสฺสามาติ อาหํสุ. "กึ กมฺมํ นามาติ. "ปโพธนโจทนกมฺมํ: สเจ อุสฺสหสิ; ปาโตว อุฏฺฐาย "ตาตา อุฏฺฐหถ สกฏานิ สนฺนยฺหถ, โคเณ โยเชถ, หตฺถิอสฺสาทีนํ ติณตฺถาย คมนเวลายํ, อมฺมา ตุมฺเหปิ อุฏฺฐหถ ยาคุํ ปจถ ภตฺตํ ปจถาติ วิจริตฺวา อาโรเจหีติ. โส "สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิ. อถสฺส สนฺติเก วสนตฺถาย เอกํ ฆรํ อทํสุ. โส เทวสิกํ ตํ กมฺมํ อกาสิ.