ตทา เสนาปติ รญฺโญ กปฺปกํ อาห "กทา รญฺโญ มสฺสุํ กริสฺสสีติ. "เสฺว วา ปรเสฺว วาติ. โส ตสฺส สหสฺสํ ทตฺวา "กิจฺจํ โน อตฺถีติ วตฺวา, "กึ สามีติ วุตฺเต, "รญฺโญ มสฺสุกมฺมํ กโรนฺโต วิย หุตฺวา ขุรํ อติวิย ปหํสิตฺวา คลนาฬึ ฉินฺทิตฺวา เสนาปติ ภวิสฺสสิ, อหํ ราชาติ. โส "สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา รญฺโญ มสฺสุกรณทิวเส คนฺโธทเกน มสฺสุํ เตเมตฺวา ขุรํ ปหํสิตฺวา นลาฏนฺเต คเหตฺวา "ขุโร โถกํ กุณฺฐธาโร, เอกปฺปหาเรเนว คลนาฬึ ฉินฺทิตุํ วฏฺฏตีติ ปุน เอกมนฺตํ ฐตฺวา ขุรํ ปหํสิ. ตสฺมึ ขเณ ราชา อตฺตโน มนฺตํ สริตฺวา สชฺฌายํ กโรนฺโต "ฆเฏสิ ฆเฏสิ, กึการณา ฆเฏสิ; อหํปิ ตํ ชานามิ ชานามีติ อาห. นหาปิตสฺส นลาฏโต เสทา มุจฺจึสุ. โส "ชานาติ มํ ราชาติ ภีโต ขุรํ ภูมิยํ ขิปิตฺวา ปาทมูเล อุเรน นิปชฺชิ. ราชาโน นาม เฉกา โหนฺติ, เตน นํ เอวมาห "อเร ทุฏฺฐนหาปิต `น มํ ราชา ชานาตีติ สญฺญํ กโรสีติ. "อภยํ เม เทหิ เทวาติ. "โหตุ, มา ภายิ, กเถหีติ. "เสนาปติ เม เทว สหสฺสํ ทตฺวา `รญฺโญ มสฺสุํ กโรนฺโต วิย คลนาฬึ ฉินฺท; ตสฺมึ มเต, อหํ ราชา หุตฺวา ตํ เสนาปตึ กริสฺสามีติ อาหาติ. ราชา ตํ สุตฺวา "อาจริยํ เม นิสฺสาย ชีวิตํ ลทฺธนฺติ เสนาปตึ ปกฺโกสาเปตฺวา "อมฺโภ เสนาปติ กึ นาม ตยา มม สนฺติกา น ลทฺธํ, อิทานิ ตํ ทฏฺฐุํ น สกฺโกมิ, มม รฏฺฐา นิกฺขมาติ ตํ รฏฺฐา ปพฺพาเชตฺวา อาจริยํ ปกฺโกสาเปตฺวา "อาจริย ตํ นิสฺสาย มยา ชีวิตํ ลทฺธนฺติ วตฺวา มหนฺตํ สกฺการํ กริตฺวา ตสฺส เสนาปติฏฺฐานํ อทาสิ. โส ตทา จูฬปนฺถโก อโหสิ, ๑- สตฺถา ทิสาปาโมกฺขาจริโยติ.

สตฺถา อิมํ ๒- อตีตํ อาหริตฺวา "เอวํ ภิกฺขเว ปุพฺเพปิ จูฬปนฺถโก ทนฺโธว อโหสิ, ตถาปิสฺส อหํ อวสฺสโย หุตฺวา ตํ โลกิยกุฏุมฺเพ ปติฏฺฐาเปสินฺติ วตฺวา, ปุเนกทิวสํ "อโห สตฺถา จูฬปนฺถกสฺส อวสฺสโย ชาโตติ กถาย สมุฏฺฐิตาย, จูฬกเสฏฺฐิชาตเก อตีตวตฺถุํ กเถตฺวา

"อปฺปเกนปิ เมธาวี ปาภเตน วิจกฺขโณ