ปญฺจงฺคสมนฺนาคตํ โหตี"ติ ๒- เอวํ ปญฺจงฺคสมนฺนาคตํ เสนาสนํ วุตฺตํ, ตถารูปํ เสนาสนํ อุปคมฺม กตสพฺพกิจฺเจน กาเมสุ อาทีนวํ, เนกฺขมฺเม จ อานิสํสํ ปจฺจเวกฺขิตฺวา พุทฺธสุพุทฺธตาย ธมฺม- สุธมฺมตาย สํฆสุปฏิปนฺนตาย จ อนุสฺสรเณน จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ยนฺตํ:-

"วจสา มนสา เจว วณฺณสณฺฐานโต ทิสา

โอกาสโต ปริจฺเฉทา สตฺตธุคฺคหณํ วิทู"ติ เอวํ สตฺตวิธํ อุคฺคหโกสลฺลํ, อนุปุพฺพโต นาติสีฆโต นาติสณิกโต วิกฺเขปปฺ- ปฏิพาหนโต ปณฺณตฺติสมติกฺกมโต อนุปุพฺพมุญฺจนโต อปฺปนาโต ลกฺขณโต ๓- ตโย จ สุตฺตนฺตาติ เอวํ ทสวิธํ มนสิการโกสลฺลญฺจ วุตฺตํ, ตํ อปริจฺจชนฺเตน ทฺวตฺตึสาการภาวนา อารภิตพฺพา. เอวญฺหิ อารภโต สพฺพากาเรน ทฺวตฺตึสาการภาวนา สมฺปชฺชติ, โน อญฺญถา.

ตตฺถ อาทิโตว ตจปญฺจกํ ตาว คเหตฺวา อปิ ปิฏเกน "เกสา โลมา"ติ เอวมาทินา นเยน อนุโลมโต ตสฺมึ ปคุณีภูเต "ตโจ ทนฺตา"ติ เอวมาทินา นเยน ปฏิโลมโต, ตสฺมึปิ ปคุณีภูเต ตทุภยนเยเนว อนุโลมปฏิโลม โต พหิ วิสฏวิตกฺกวิจฺเฉทนตฺถํ ปาลิปคุณีภูตภาวตฺถญฺจ วจสา โกฏฺฐาสสภาวปริคฺคหตฺถํ มนสา จ อฑฺฒมาสํ ภาเวตพฺพํ. วจสา หิสฺส ภาวนา พหิ วิสฏวิตกฺกํ วิจฺฉินฺทิตฺวา มนสา ภาวนาย ปาลิปคุณีตาย จ ปจฺจโย โหติ, มนสา ภาวนา อสุภวณฺณลกฺขณานํ อญฺญตรวเสน ปริคฺคหสฺส ๔- อถ เตเนว กเมน ๕- วกฺกปญฺจกํ อฑฺฒมาสํ, ตโต ตทุภยมฑฺฒมาสํ, ตโต ปปฺผาสปญฺจกมฑฺฒมาสํ, ตโต ตํ ปญฺจกตฺตยมฺปิ อฑฺฒมาสํ, อถ อนฺเต วุตฺตมฺปิ ๖- มตฺถลุงฺคํ ปฐวีธาตุอากาเรหิ