@๓. อาคจฺฉตีติ ปาลิ. อสณฺฐหนฺตํ ๑- จปลํ. จิตฺตนฺติ: วิญฺญาณํ. ภูมิวตฺถุอารมฺมณ- กิริยาทิวิจิตฺตตาย ปเนตํ `จิตฺตนฺติ วุตฺตํ. ทุรกฺขนฺติ: กิฏฺฐสมฺพาเธ กิฏฺฐขาทกโคณํ วิย เอกสฺมึ สปฺปายารมฺมเณเยว ทุฏฺฐปนโต ทุรกฺขํ. ทุนฺนิวารยนฺติ. วิสภาคารมฺมณํ คจฺฉนฺตํ ปฏิเสเธตุํ ทุรกฺขตฺตา ทุนฺนิวารยํ. อุสุกาโรว เตชนนฺติ: ยถา นาม อุสุกาโร อรญฺญโต เอกํ ทณฺฑํ อาหริตฺวา นิตฺตจํ กตฺวา กญฺชิยเตเลน มกฺขิตฺวา องฺคารกปลฺเล ตาเปตฺวา รุกฺขาฬเก อุปฺปีเฬตฺวา นีวงฺกํ อุชุํ วาลวิชฺฌนโยคฺคํ กโรติ, กตฺวา จ ปน ราชราชมหามตฺตานํ สิปฺปํ ทสฺเสตฺวา มหนฺตํ สกฺการสมฺมานํ ลภติ; เอวเมว เมธาวี ปณฺฑิโต วิญฺญู ปุริโส ผนฺทนาทิสภาวเมตํ จิตฺตํ ธุตงฺคารญฺญวาสวเสน นิตฺตจํ อปคตโอฬาริกกิเลสํ กตฺวา สทฺธาสิเนเหน เตเมตฺวา กายิกเจตสิกวิริเยน ตาเปตฺวา สมถวิปสฺสนาฬเก อุปฺปีเฬตฺวา อุชุํ อกุฏิลํ นิพฺพิเสวนํ กโรติ, กตฺวา จ ปน สงฺขาเร สมฺมสิตฺวา มหนฺตํ อวิชฺชากฺขนฺธํ ปทาเลตฺวา "ติสฺโส วิชฺชา ฉ อภิญฺญา นว โลกุตฺตรธมฺเมติ อิมํ วิเสสํ หตฺถคตเมว กตฺวา อคฺคทกฺขิเณยฺยภาวํ ลภติ.
วาริโชวาติ: มจฺโฉ วิย. ถเล ขิตฺโตติ: หตฺเถน วา ปาเทน วา ชาลาทีนํ วา อญฺญตเรน ถเล ฉฑฺฑิโต. โอกโมกตอุพฺภโตติ: "โอกปุณฺเณหิ จีวเรหีติ ๒- เอตฺถ อุทกํ โอกํ, "โอกํ ปหาย อนิเกตสารีติ ๓- เอตฺถ อาลโย, อิธ อุภยํปิ ลพฺภติ.