อญฺญตรภิกฺขุวตฺถุ.
๓. อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุวตฺถุ. (๒๖)
"สุทุทฺทสนฺติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต อญฺญตรํ อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ.
สตฺถริ กิร สาวตฺถิยํ วิหรนฺเต, เอโก เสฏฺฐิปุตฺโต อตฺตโน กุลุปกเถรํ อุปสงฺกมิตฺวา "ภนฺเต อหํ ทุกฺขา มุจฺจิตุกาโม, เอกํ เม ทุกฺขโต มุจฺจนาการํ กเถถาติ อาห. "สาธาวุโส; สเจสิ ทุกฺขา มุจฺจิตุกาโม, สลากภตฺตํ เทหิ ปกฺขิกภตฺตํ เทหิ วสฺสาวาสิกํ เทหิ จีวราทโย ปจฺจเย เทหิ อตฺตโน สาปเตยฺยํ ตโย โกฏฺฐาเส กตฺวา เอเกน กมฺมนฺตํ ปโยเชหิ เอเกน ปุตฺตทารํ โปเสหิ เอกํ พุทฺธสาสเน เทหีติ อาห. โส "สาธุ ภนฺเตติ วุตฺตปฏิปาฏิยา สพฺพํ กตฺวา ปุน เถรํ ปุจฺฉิ "อิโต อุตฺตรึ อญฺญํ กึ กโรมิ ภนฺเตติ. "อาวุโส ตีณิ สรณานิ ปญฺจ สีลานิ คณฺหาหีติ. ตานิปิ คเหตฺวา ตโต อุตฺตรึ ปุจฺฉิ. "เตนหิ ทส สีลานิ คณฺหาหีติ. โส "สาธุ ภนฺเตติ คณฺหิ. โส เอว อนุปุพฺเพน ปุญฺญกมฺมสฺส กตตฺตา อนุปุพฺพเสฏฺฐิปุตฺโต นาม ชาโต. "อิโต อุตฺตรึปิ กาตพฺพํ ปุญฺญํ อตฺถิ ภนฺเตติ ปุน ปุจฺฉิตฺวา, "เตนหิ ปพฺพชาหีติ วุตฺเต, นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิ. ตสฺเสโก อาภิธมฺมิโก ภิกฺขุ อาจริโย อโหสิ, เอโก วินยธโร อุปชฺฌาโย. ตสฺส ลทฺธูปสมฺปทสฺส อาจริโย อตฺตโน สนฺติกํ อาคตกาเล อภิธมฺเม ปญฺหํ กเถสิ "พุทฺธสาสเน นาม อิทํ กาตุํ วฏฺฏติ, อิทํ กาตุํ น วฏฺฏตีติ. อุปชฺฌาโยปิสฺส อตฺตโน สนฺติกํ อาคตกาเล วินเย ปญฺหํ กเถสิ "พุทฺธสาสเน นาม อิทํ กาตุํ วฏฺฏติ, อิทํ กาตุํ น วฏฺฏติ; อิทํ กปฺปติ, อิทํ น กปฺปตีติ. โส จนฺเตสิ "อโห ภาริยํ อิทํ กมฺมํ; อหํ ทุกฺขา มุจฺจิตุกาโม ปพฺพชิโต, อิธ จ เม หตฺถปฺปสารณฏฺฐานเมว น ปญฺญายติ, เคเห ฐตฺวา วฏฺฏทุกฺขา มุจฺจิตุํ สกฺกา, มยา คิหินา ภวิตุํ วฏฺฏตีติ. โส ตโต ปฏฺฐาย อุกฺกณฺฐิโต อนภิรโต ทฺวตฺตึสากาเร สชฺฌายํ น กโรติ, อุทฺเทสํ น คณฺหาติ, กิโส ลูโข ธมนิสนฺถตคตฺโต อาลสิยาภิภูโต กจฺฉุปริกิณฺโณ อโหสิ. อถ นํ ทหรสามเณรา "อาวุโส กึ ตฺวํ ฐิตฏฺฐาเน ฐิโตว นิสินฺนฏฺฐาเน นิสินฺโนว อโหสิ ปณฺฑุโรคาภิภูโต กิโส ลูโข ธมนิสนฺถตคตฺโต อาลสิยาภิภูโต กจฺฉุปริกิณฺโณ, กินฺเต กตนฺติ ปุจฺฉึสุ. "อุกฺกณฺฐิโตมฺหิ อาวุโสติ. "กึการณาติ. โส ตํ ปวตฺตึ อาโรเจสิ. เต ตสฺส อาจริยุปชฺฌายานํ อาจิกฺขึสุ. อาจริยุปชฺฌายา ตํ อาทาย สตฺถุ สนฺติกํ อคมํสุ. สตฺถา "กึ ภิกฺขเว อาคตตฺถาติ อาห. "ภนฺเต อยํ ภิกฺขุ ตุมฺหากํ สาสเน อุกฺกณฺฐิโตติ. "เอวํ กิร ภิกฺขูติ. "อาม ภนฺเตติ. "กึการณาติ. "อหํ ภนฺเต ทุกฺขา มุจฺจิตุกาโม ปพฺพชิโต, ตสฺส เม อาจริโย อภิธมฺมกถํ กเถสิ, อุปชฺฌาโย วินยกถํ; สฺวาหํ `อิธ เม หตฺถปฺปสารณฏฺฐานเมว นตฺถิ, คิหินา หุตฺวา สกฺกา ทุกฺขา มุจฺจิตุํ, คิหี ภวิสฺสามีติ สนฺนิฏฺฐานมกาสึ ภนฺเตติ. "สเจ ตฺวํ ภิกฺขุ เอกเมว รกฺขิตุํ สกฺขิสฺสสิ, อวเสสานํ รกฺขนกิจฺจํ นตฺถีติ. "กึ ภนฺเตติ, "ตว จิตฺตเมว รกฺขิตุํ สกฺขิสฺสสีติ. "สกฺขิสฺสามิ ภนฺเตติ. "เตนหิ อตฺตโน จิตฺตเมว รกฺขาหิ, สกฺกา ทุกฺขา มุจฺจิตุนฺติ อิมํ โอวาทํ ทตฺวา อิมํ คาถมาห