@๔ ม. ปริคฺคหิตสฺส ๕ ฉ.ม. นเยน ๖ ฉ.ม. อวุตฺตมฺปิ สทฺธึ เอกโต ภาวนตฺถํ อิธ ปกฺขิปิตฺวา มตฺถลุงฺคปญฺจกํ อฑฺฒมาสํ, ตโต ปญฺจกจตุกฺกมฺปิ อฑฺฒมาสํ, ตโต ๑- เมทจฺฉกฺกํ อฑฺฒมาสํ, ตโต เมทจฺฉกฺเกน สห ตํ ปญฺจกจตุกฺกมฺปิ อฑฺฒมาสํ, อถ มุตฺตจฺฉกฺกํ อฑฺมาสํ, ตโต สพฺพเมว ทฺวตฺตึสาการํ อฑฺฒมาสนฺติ เอวํ ฉ มาเส วณฺณสณฺฐานทิโสกาสปริจฺเฉทโต ๒- ววตฺถเปนฺเตน ภาเวตพฺพํ. เอวํ มชฺฌิมปญฺญปุคฺคลํ สนฺธาย วุตฺตํ. มนฺทปญฺเญน ตุ ยาวชีวํ ภาเวตพฺพํ, ติกฺขปญฺญสฺส นจิเรเนว ภาวนา สมฺปชฺชตีติ.

เอตฺถาห "กถมฺปนายมิมํ ทฺวตฺตึสาการํ วณฺณาทิโต ววตฺถเปตี"ติ. วุจฺจเต ๓- อยญฺหิ "อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา"ติ เอวมาทินา นเยน ตจปญฺจกาทิ- วิภาคโต ทฺวตฺตึสาการํ ภาเวนฺโต เกเส ตาว วณฺณโต กาฬกาติ ววตฺถเปติ, ยาทิสกา วาเนน ทิฏฺฐา โหนฺติ. สณฺฐานโต ทีฆาวฏฺฏกา ๔- ตุลาทณฺฑมิวาติ ววตฺถเปติ. ทิสโต ปน ยสฺมา อิมสฺมึ กาเย นาภิโต อุทฺธํ อุปริมทิสา อโธ เหฏฺฐิมาติ วุจฺจติ, ตสฺมา อิมสฺส กายสฺส อุปริมทิสาย ชาตาติ ววตฺถเปติ. โอกาสโต นลาฏนฺตกณฺณจูฬิกคลวาฏกปริจฺฉินฺเน สีสจมฺเม ชาตาติ. ตตฺถ ยถา วมฺมิกมตฺถเก ชาตานิ กุณฺฐติณานิ ๕- น ชานนฺติ "มยํ วมฺมิกมตฺถเก ชาตานี"ติ, นปิ วมฺมิกมตฺถโก ชานาติ "มยิ กุณฺฐติณานิ ชาตานี"ติ, เอวเมว น เกสา ชานนฺติ "มยํ สีสจมฺเม ชาตา"ติ นปิ สีสจมฺมํ ชานาติ "มยิ เกสา ชาตา"ติ. อาโภคปจฺจเวกฺขณวิรหิตา หิ เอเต ธมฺมา อเจตนา อพฺยากตา สุญฺญา ปรมทุคฺคนฺธเชคุจฺฉปฏิกฺกูลา, น สตฺโต น ปุคฺคโลติ ววตฺถเปติ. ปริจฺเฉทโตติ ทุพฺพิโธ ปริจฺเฉโท สภาควิสภาควเสน. ตตฺถ เกสา เหฏฺฐา ปติฏฺฐิตจมฺมตเลน ตตฺถ วีหคฺคมตฺตํ ๖- ปวิสิตฺวา ปติฏฺฐิเตน อตฺตโน มูลตเลน วา ๗- อุปริ อากาเสน ติริยํ อญฺญมญฺเญน ปริจฺฉินฺนาติ เอวํ สภาคปริจฺเฉทโต, เกสา น อวเสสเอกตฺตึสาการา, อวเสสเอกตฺตึสาการา ๘- น เกสาติ เอวํ วิสภาคปริจฺเฉทโต จ ววตฺถเปติ. เอวนฺตาว เกเส วณฺณาทิโต ววตฺถเปติ.