ปฐวีกถาปสุตปญฺจสตภิกฺขุวตฺถุ.

๒. มรีจิกมฺมฏฺฐานิกตฺเถรวตฺถุ. (๓๔)

"เผณูปมนฺติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต อญฺญตรํ มรีจิกมฺมฏฺฐานิกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ.

โส กิร สตฺถุ สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา "สมณธมฺมํ กริสฺสามีติ อรญฺญํ ปวิสิตฺวา ฆฏิตฺวา วายมิตฺวา อรหตฺตํ ปตฺตุํ อสกฺโกนฺโต "วิเสเสตฺวา กมฺมฏฺฐานํ กถาเปสฺสามีติ สตฺถุ สนฺติกํ อาคจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค มรีจึ ทิสฺวา "ยถายํ คิมฺหสมเย อุฏฺฐิตา มรีจิ ทูเร ฐิตานํ รูปคตํ วิย ปญฺญายติ, สนฺติกํ อาคจฺฉนฺตานํ เนว ปญฺญายติ; อยํ อตฺตภาโวปิ อุปฺปาทวยตฺเถน เอวรูโปติ มรีจิกมฺมฏฺฐานํ ภาเวนฺโต อาคนฺตฺวา มคฺคกิลนฺโต อจิรวติยํ นหายิตฺวา เอกสฺมึ จณฺฑโสตตีเร ฉายาย นิสินฺโน อุทกเวคาภิฆาเตน อุฏฺฐหิตฺวา มหนฺเต เผณปิณฺเฑ ภิชฺชมาเน ทิสฺวา "อยํ อตฺตภาโวปิ อุปฺปชฺชิตฺวา ภิชฺชนตฺเถน เอวรูโปเยวาติ อารมฺมณํ อคฺคเหสิ. สตฺถา คนฺธกุฏิยํ ฐิโตว ตํ เถรํ ทิสฺวา "เอวเมว ภิกฺขุ เอวรูโปวายํ อตฺตภาโว เผณปิณฺโฑ วิย มรีจิ วิย อุปฺปชฺชนภิชฺชนสภาโวเอวาติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๘๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. ปุปผวรรค”