ตตฺถ พฺยาสตฺตมนสํ นรนฺติ: สมฺปตฺเต วา อสมฺปตฺเต วา ลคฺคมานสํ. อิทํ วุตฺตํ โหติ: ยถา มาลากาโร ปุปฺผารามํ ปวิสิตฺวา "ปุปฺผานิ ปจินิสฺสามีติ ตโต ปุปฺผานิ อคฺคเหตฺวา อญฺญมญฺญํ วา คจฺฉํ ปฏฺเฐนฺโต สกเล ปุปฺผาราเม มนํ เปเสสิ "อิโต จ ปุปฺผานิ ปจินิสฺสามีติ ตโต ปุปฺผานิ อคฺคเหตฺวา อญฺญตฺถ มนํ เปเสติ ตเมว คจฺฉํ ปจินนฺโต ปมาทํ อาปชฺชติ; เอวเมว เอกจฺโจ ปุปฺผารามสทิสํ ปญฺจกามคุณมชฺฌํ โอตริตฺวา มโนรมํ รูปํ ลภิตฺวา มโนรมานํ สทฺทคนฺธรสโผฏฺฐพฺพานํ อญฺญตรํ ปฏฺเฐติ, เตสุ วา อญฺญตรํ ลภิตฺวา อญฺญตรํ ปฏฺเฐติ, รูปเมว วา ลภิตฺวา อญฺญตรํ ๑- ปฏฺเฐนฺโต ตเมว อสฺสาเทติ, สทฺทาทีสุ วา อญฺญตรํ. เอเสว นโย โคมหิสทาสี- ทาสเขตฺตวตฺถุคามนิคมชนปทาทีสุ, ปพฺพชิตานมฺปิ ปริเวณวิหาร- ปตฺตจีวราทีสูติ; เอวํ ปญฺจกามคุณสงฺขาตานิ ปุปฺผานิ เอว ปจินนฺตํ สมฺปตฺเต วา อสมฺปตฺเต วา กามคุเณ พฺยาสตฺตมนสํ นรํ.

สุตฺตํ คามนฺติ: คามสฺส เคหภิตฺติอาทีนํ สุปนวเสน สุปนํ นาม นตฺถิ, สตฺตานํ ปน สุตฺตปฺปมตฺตตํ อุปาทาย สุตฺโต นาม โหติ; เอวํ สุตฺตํ คามํ เทฺว ตีณิ โยชนานิ อายตคมฺภีโร มโหโฆว มจฺจุ อาทาย คจฺฉติ; ยถา โส มโหโฆ อิตฺถีปุริสโคมหิสกุกฺกุฏาทีสุ กญฺจิ อนวเสเสตฺวา สพฺพนฺตํ คามํ สมุทฺทํ ปาเปตฺวา มจฺฉกจฺฉปภกฺขํ กโรติ; เอวเมว พฺยาสตฺตมนสํ นรํ มรณมจฺจุ อาทาย ชีวิตินฺทฺริยมสฺส ฉินฺทิตฺวา จตุราปายสมุทฺเท นิมุชฺชาเปตีติ.

เทสนาวสาเน พหู โสตาปตฺติผลาทีนิ ปตฺตา. มหาชนสฺส สาตฺถิกา เทสนา ชาตาติ.

วิฑูฑภวตฺถุ.