สาวตฺถิยํ หิ สิริคุตฺโต จ ครหทินฺโน จ เทฺว สหายกา อเหสุํ. เตสุ สิริคุตฺโต อุปาสโก. ครหทินฺโน นิคฺคณฺฐสาวโก. ตํ นิคฺคณฺฐา อภิกฺขณํ เอวํ วทนฺติ "ตว สหายกํ สิริคุตฺตํ `กึ ตฺวํ สมณํ โคตมํ อุปสงฺกมสิ, ตสฺส สนฺติเก กึ ลภิสฺสสีติ วตฺวา, ยถา อมฺเห อุปสงฺกมิตฺวา อมฺหากํ เทยฺยธมฺมํ ทสฺสติ, กึ เอวํ โอวทิตุํ น วฏฺฏตีติ. ครหทินฺโน เตสํ วจนํ สุตฺวา อภิกฺขณํ คนฺตฺวา ฐิตนิสินฺนฏฺฐานาทีสุ สิริคุตฺตํ เอวํ วเทสิ "สมฺม กินฺเต สมเณน โคตเมน, ตํ อุปสงฺกมิตฺวา กึ ลภิสฺสสิ, กินฺเต มม อยฺเย อุปสงฺกมิตฺวา เตสํ ทานํ ทาตุํ น วฏฺฏตีติ. สิริคุตฺโต ตสฺส กถํ สุตฺวาปิ พหุทิวเส ตุณฺหี หุตฺวา นิพฺพิชฺชิตฺวา เอกทิวสํ "สมฺม ตฺวํ อภิกฺขณํ อาคนฺตฺวา มํ ฐิตฏฺฐานาทีสุ เอวํ วเทสิ `สมณํ โคตมํ อุปสงฺกมิตฺวา กึ ลภิสฺสสิ, มม อยฺเย อุปสงฺกมิตฺวา เตสํ ทานํ เทหีติ, กเถหิ ตาว เม, ตว อยฺยา กึ ชานนฺตีติ. "อโห สามิ มา เอวํ วทิ, มม อยฺยานํ อญฺญาตนฺนาม นตฺถิ, สพฺพํ อตีตานาคตปฺปจฺจุปฺปนฺนํ สพฺพํ กายวจีมโนกมฺมํ `อิทํ ภวิสฺสติ อิทํ น ภวิสฺสตีติ สพฺพํ ภพฺพาภพฺพํ ชานนฺตีติ. "ชานนฺตีติ วเทสีติ. "อาม วเทมีติ. "ยทิ เอวํ, ภาริยนฺเต กตํ เอตฺตกํ กาลํ มยฺหํ เอตมตฺถํ อนาจิกฺขนฺเตน, อชฺช มยา อยฺยานํ ญาณานุภาโว ญาโต, คจฺฉ สมฺม อยฺเย มม วจเนน นิมนฺเตหีติ. โส นิคฺคณฺฐานํ สนฺติกํ คนฺตฺวา เต วนฺทิตฺวา "มยฺหํ สหายโก สิริคุตฺโต สฺวาตนาย ตุมฺเห นิมนฺเตตีติ อาห. "สิริคุตฺเตน สามํ ตฺวํ วุตฺโตติ. "อาม อยฺยาติ. เต หฏฺฐตุฏฺฐา หุตฺวา "นิปฺผนฺนํ โน กิจฺจํ, สิริคุตฺตสฺส อมฺเหสุ ปสนฺนกาลโต ปฏฺฐาย กา นาม สมฺปตฺติ อมฺหากํ น ภวิสฺสตีติ วทึสุ. สิริคุตฺตสฺสาปิ มหนฺตํ นิเวสนํ. โส ตสฺมึ ทฺวินฺนํ เคหานํ อนฺตเร อุภโต ทีฆํ อาวาฏํ ขนาเปตฺวา คูถกลลสฺส ปูราเปสิ, พหิอาวาเฏ ทฺวีสุ ปริยนฺเตสุ ขานุเก โกฏฺฏาเปตฺวา เตสุ รชฺชุโย พนฺธาเปตฺวา อาสนานํ อุปริมปาเท อาวาฏสฺส ปุริมปสฺเส ฐปาเปตฺวา ปจฺฉิมปาเท รชฺชุเกสุ ฐปาเปสิ "เอวํ นิสินฺนกาเลเยว อวํสิรา ปติสฺสนฺตีติ มญฺญมาโน, ยถา อาวาโฏ น ปญฺญายติ; เอวํ อาสนานํ อุปริ ปจฺจตฺถรณานิ ทาเปสิ, มหนฺตมหนฺตา จาฏิโย โธวาเปตฺวา กทลิปณฺเณหิ จ ปิโลติกาหิ จ มุขานิ พนฺธาเปตฺวา ตา ตุจฺฉา เอว เคหสฺส ปจฺฉาภาเค พหิยาคุภตฺตสิตฺถสปฺปิผาณิตปูวจุณฺณมกฺขิตา กตฺวา ฐปาเปสิ. ครหทินฺโน ปาโตว ตสฺส ฆรํ เวเคน คนฺตฺวา "อยฺยานํ สกฺกาโร สชฺชิโตติ ปุจฺฉิ. "อาม สมฺม สชฺชิโตติ. "กหํ ปเนโสติ. "เอตาสุ เอตฺตกาสุ จาฏีสุ ยาคุ, เอตฺตกาสุ ภตฺตํ, เอตฺตกาสุ สปฺปิผาณิตปูวาทีนิ, อาสนานิ ปญฺญตฺตานีติ. โส "สาธูติ วตฺวา คโต. ตสฺส คตกาเล ปญฺจสตา นิคฺคณฺฐา อาคมึสุ. สิริคุตฺโต เคหา นิกฺขมิตฺวา ปญฺจปฺปติฏฺฐิเตน นิคฺคณฺเฐ วนฺทิตฺวา เตสํ ปุรโต อญฺชลึ ปคฺคยฺห ฐิโต จินฺเตสิ "ตุมฺเห กิร อตีตาทิเภทํ สพฺพํ ชานาถ, เอวํ ตุมฺหากํ อุปฏฺฐาเกน มยฺหํ กถิตํ; สเจ สพฺพํ ตุมฺเห ชานาถ, มยฺหํ เคหํ มา ปวิสถ; มม เคหํ ปวิฏฺฐานํ หิ โว เนว ยาคุ อตฺถิ น ภตฺตาทีนิ; สเจ อชานิตฺวา ปวิสิสฺสถ, คูถอาวาเฏ โว ปาเตตฺวา โปเถสฺสามีติ; เอวํ จินฺเตตฺวา ปุริสานํ สญฺญํ อทาสิ "เอเตสํ นิสีทนภาวํ ญตฺวา ปจฺฉิมปสฺเส ฐตฺวา อาสนานํ อุปริ ปจฺจตฺถรณานิ อปเนยฺยาถ, มา ตานิ อสุจินา มกฺขิยึสูติ. อถ นิคฺคณฺเฐ "อิโต เอถ ภนฺเตติ อาห. นิคฺคณฺฐา ปวิสิตฺวา ปตฺถริตาสเนสุ นิสีทิตุํ อารภึสุ. อถ เน มนุสฺสา วทึสุ "อาคเมถ ภนฺเต, มา ตาว นิสีทถาติ. "กึการณาติ. "อมฺหากํ เคหํ ปวิฏฺฐานํ อยฺยานํ วตฺตํ ญตฺวา นิสีทิตุํ วฏฺฏตีติ. "กึ กาตุํ วฏฺฏติ อาวุโสติ. "อตฺตโน อตฺตโน ปตฺตาสนมูเลสุ ฐตฺวา สพฺเพหิ เอกปฺปหาเรเนว นิสีทิตุํ วฏฺฏตีติ. อิทํ กิร โส "เอกสฺมึ อาวาเฏ ปติเต, มา อวเสสา นิสีทึสูติ กาเรสิ. เต "สาธูติ วตฺวา "อิเมหิ กถิตกถํ อมฺเหหิ กาตุํ วฏฺฏตีติ จินฺตยึสุ. อถ สพฺเพ อตฺตโน อตฺตโน ปตฺตาสนมูเล ปฏิปาฏิยา อฏฺฐํสุ. อถ เน "ภนฺเต ขิปฺปํ เอกปฺปหาเรเนว นิสีทถาติ วตฺวา เตสํ นิสีทนภาวํ ญตฺวา อาสนานํ อุปริ ปจฺจตฺถรณานิ นีหรึสุ. นิคฺคณฺฐา เอกปฺปหาเรเนว นิสินฺนา, รชฺชูนํ อุปริ ฐปิตา อาสนปาทา ภฏฺฐา. นิคฺคณฺฐา อวํสิรา อาวาเฏ ปตึสุ. สิริคุตฺโต, เตสุ ปติเตสุ, ทฺวารํ ปิทหิตฺวา อุตฺติณฺณุตฺติณฺเณ "อตีตานาคตปฺปจฺจุปฺปนฺนํ กสฺมา น ชานาถาติ ทณฺเฑหิ โปถาเปตฺวา "เอตฺตกํ เอเตสํ วฏฺฏิสฺสตีติ ทฺวารํ วิวราเปสิ. เต นิกฺขมิตฺวา ปลายิตุํ อารภึสุ. คมนมคฺเค ปน เตสํ สุทฺธาปริกมฺมกตํ ภูมึ ปิจฺฉิลํ การาเปสิ. เต ตตฺถ อสณฺฐหิตฺวา ปติเต ปติเต ปุน โปถาเปตฺวา "อลํ เอตฺตกํ ตุมฺหากนฺติ อุยฺโยเชสิ. เต "นาสิตมฺหา ตยา, นาสิตมฺหา ตยาติ กนฺทนฺตา อุปฏฺฐากสฺส เคหทฺวารํ อคมํสุ. ครหทินฺโน เตสํ ตํ วิปฺปการํ ทิสฺวา กุทฺโธ "นาสิตมฺหิ สิริคุตฺเตน, หตฺถํ ปสาเรตฺวา วนฺทนฺตานํ ฉ เทวโลเก ยถารุจิยา ทาตุํ สมตฺเถ นาม ปุญฺญกฺเขตฺตภูเต มม อยฺเย โปถาเปตฺวา พฺยสนํ ปาเปสีติ ราชกุลํ คนฺตฺวา ตสฺส กหาปณสหสฺสํ ทณฺฑํ กาเรสิ. อถสฺส ราชา สาสนํ เปเสสิ. โส คนฺตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา "เทว อุปปริกฺขิตฺวา ทณฺฑํ คณฺหิสฺสถ, มา อนุปปริกฺขิตฺวาติ อาห. "อุปปริกฺขิตฺวา คณฺหิสฺสามีติ. "สาธุ เทว, เตนหิ คณฺหาหีติ. "เตนหิ ภณาหีติ. "เทว มยฺหํ สหายโก นิคฺคณฺฐสาวโก มํ อุปสงฺกมิตฺวา ฐิตนิสินฺนฏฺฐานาทีสุ อภิณฺหํ เอวํ วเทสิ `สมฺม กินฺเต สมเณน โคตเมน, ตํ อุปสงฺกมิตฺวา กึ ลภิสฺสตีติ อิทํ อาทึ กตฺวา สิริคุตฺโต สพฺพํ ตํ ปวตฺตึ อาโรเจตฺวา "เทว สเจ อิมสฺมึ การเณ ทณฺฑํ คเหตุํ ยุตฺตํ, คณฺหถาติ. ราชา ครหทินฺนํ โอโลเกตฺวา "สจฺจํ กิร เต เอวํ วุตฺตนฺติ อาห. "สจฺจํ เทวาติ. "ตฺวํ เอตฺตกมฺปิ อชานนฺเต `สตฺถาโรติ คเหตฺวา วิจรนฺโต `สพฺพํ ชานนฺตีติ กึการณา ตถาคตสาวกสฺส กเถสิ, ตยา อาโรปิตทณฺโฑ ตุยฺหเมว โหตูติ. เอวํ เสฺวว ทณฺฑํ ปาปิโต, ตสฺเสว กุลุปกา โปเถตฺวา นีหฏา.