ทีโฆ พาลาน สํสาโร สทฺธมฺมํ อวิชานตนฺติ.

ตตฺถ "ทีฆาติ: รตฺติ นาเมสา ติยามมตฺตาว, ชาครนฺตสฺส ปน ทีฆา โหติ ทิคุณติคุณา วิย หุตฺวา ขายติ; ตสฺสา ทีฆภาวํ อตฺตานํ มงฺกุณสงฺฆสฺส ภตฺตํ กตฺวา ยาว สุริยุคฺคมนา สมฺปริวตฺตกํ เสมาโน มหากุสีโตปิ สุโภชนํ ภุญฺชิตฺวา สิริสยเน สยมาโน กามโภคีปิ น ชานาติ, สพฺพรตฺตึ ปน ปธานํ ปทหนฺโต โยคาวจโร จ ธมฺมกถํ กเถนฺโต ธมฺมกถิโก จ อาสนสมีเป นิสีทิตฺวา ธมฺมํ สุณนฺโต จ สีสโรคาทีหิ ผุฏฺโฐ วา หตฺถปาทจฺเฉทาทีนิ ปตฺโต วา เวทนาภิภูโต จ รตฺตึ มคฺคปฏิปนฺโน อทฺธิโก จ ชานาติ. โยชนนฺติ: โยชนมฺปิ จตุคฺคาวุตมตฺตเมว, สนฺตสฺส ปน กิลนฺตสฺส ทีฆํ โหติ ทฺวิคุณํ ติคุณํ วิย ขายติ. สกลทิวสํ หิ มคฺคํ คนฺตฺวา กิลนฺโต ปฏิปถํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา "ปุรโต คาโม กีวทูโรติ ปุจฺฉิตฺวา, "โยชนนฺติ วุตฺเต, โถกํ คนฺตฺวา อปรมฺปิ ปุจฺฉิตฺวา, เตนาปิ "โยชนนฺติ วุตฺเต, ปุน โถกํ คนฺตฺวา อปรํปิ ปุจฺฉติ. โสปิ "โยชนนฺติ วทติ, เต ปุจฺฉิตปุจฺฉิตา "โยชนนฺติ วทนฺติ; "ทีฆํ วติทํ โยชนนฺติ เอกํ โยชนํ เทฺว ตีณิ โยชนานิ วิย มญฺญติ. พาลานนฺติ: อิธโลกปรโลกตฺถํ ปน อชานนฺตานํ พาลานํ สํสารวฏฺฏสฺส ปริยนฺตํ กาตุํ อสกฺโกนฺตานํ, ยํ สตฺตตฺตึสโพธิปกฺขิกาทิเภทํ สทฺธมฺมํ ญตฺวา สํสารสฺส อนฺตํ กโรนฺติ, ตํ สทฺธมฺมํ อวิชานตํ สํสาโร ทีโฆ นาม โหติ. โส หิ อตฺตโน ธมฺมตาย เอว ทีโฆ นาม. วุตฺตมฺปิเจตํ ๑- "อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร, ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายตีติ. พาลานํ ปน ปริยนฺตํ กาตุํ อสกฺโกนฺตานํ อติทีโฆเอวาติ.

เทสนาวสาเน โส ปุริโส โสตาปตฺติผลํ ปตฺโต. อญฺเญปิ พหู โสตาปตฺติผลาทีนิ ปตฺตา. มหาชนสฺส สาตฺถิกา เทสนา ชาตาติ.

ราชา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา คจฺฉนฺโตว เต สตฺเต พนฺธนา โมเจสิ. ตตฺถ อิตฺถีปุริสา พนฺธนา มุตฺตา สีสํ นหาตฺวา สกานิ เคหานิ คจฺฉนฺตา "จิรญฺชีวตุ โน อยฺยา มลฺลิกา เทวี, ยํ นิสฺสาย ชีวิตํ ลภิมฺหาติ มลฺลิกาย คุณํ กถยึสุ. สายณฺหสมเย ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ "อโห ปณฺฑิตา วตายํ มลฺลิกา อตฺตโน ปญฺญํ นิสฺสาย เอตฺตกสฺส ชนสฺส ชีวิตทานํ อทาสีติ. สตฺถา อาคนฺตฺวา "กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา, "อิมาย นามาติ