กสกวตฺถุ.
๙. สุมนมาลาการวตฺถุ. (๕๓)
"ตญฺจ กมฺมํ กตํ สาธูติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต สุมนํ นาม มาลาการํ อารพฺภ กเถสิ.
โส กิร เทวสิกํ พิมฺพิสารราชานํ ปาโตว อฏฺฐหิ สุมนปุปฺผนาฬีหิ อุปฏฺฐหนฺโต อฏฺฐฏฺฐกหาปเณ ลภติ. อเถกทิวสํ ตสฺมึ ปุปฺผานิ คเหตฺวา นครํ ปวิฏฺฐมตฺเต, ภควา มหาภิกฺขุสงฺฆปริวุโต ฉพฺพณฺณรํสิโย วิสฺสชฺเชนฺโต มหตา พุทฺธานุภาเวน มหติยา พุทฺธลีฬฺหาย นครํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. ภควา หิ เอกทา ฉพฺพณฺณรํสิโย จีวเรน ปฏิจฺฉาเทตฺวา อญฺญตโร ปิณฺฑปาติโก วิย วิจรติ ตึสโยชนมคฺคํ องฺคุลิมาลสฺส ปจฺจุคฺคมนํ คจฺฉนฺโต วิย, เอกทา ฉพฺพณฺณรํสิโย วิสฺสชฺเชนฺโต กปิลวตฺถุปฺปเวสนาทีสุ วิย. ตสฺมึปิ ทิวเส สรีรโต ฉพฺพณฺณรํสิโย วิสฺสชฺเชตฺวา มหตา พุทฺธานุภาเวน มหติยา พุทฺธลีฬฺหาย ราชคหํ ปาวิสิ. อถ มาลากาโร ภควโต รตนคฺฆิยกาญฺจนคฺฆิยสทิสํ อตฺตภาวํ ทิสฺวา ทฺวตฺตึสมหาปุริสลกฺขณปฺปฏิมณฺฑิตํ อสีตฺยานุพฺยญฺชนสิริโสภคฺคํ โอโลเกตฺวา ปสนฺนจิตฺโต "กินฺนุ โข สตฺถุ อธิการํ กโรมีติ จินฺเตตฺวา อญฺญํ อปสฺสนฺโต "อิเมหิ ปุปฺเผหิ ภควนฺตํ ปูเชสฺสามีติ จินฺเตตฺวา ปุน จินฺเตสิ "อิมานิ รญฺโญ นิพทฺธํ อุปฏฺฐานปุปฺผานิ, ราชา อิมานิ อลภนฺโต มํ พนฺธาเปยฺย วา ฆาตาเปยฺย วา รฏฺฐโต วา ปพฺพาเชยฺย, กินฺนุ โข กโรมีติ. อถสฺส เอตทโหสิ "ราชา มํ ฆาเตตุ วา รฏฺฐโต วา ปพฺพาเชตุ, โส หิ มยฺหํ ททมาโนปิ อิมสฺมึ อตฺตภาเว ชีวิตมตฺตํ ๑- ธนํ ทเทยฺย; สตฺถุ ปูชา ปน เม อเนกาสุ กปฺปโกฏีสุ อลํ หิตาย เจว สุขาย จาติ อตฺตโน ชีวิตํ ตถาคตสฺส ปริจฺจชิ. โส "ยาว เม ปสนฺนจิตฺตํ น ปฏิกุฏติ: ตาวเทว ปูชํ กริสฺสามีติ หฏฺฐปฺปหฏฺโฐ อุทคฺคุทคฺโค สตฺถารํ ปูเชสิ. กถํ? ปฐมํ ตาว เทฺว ปุปฺผมุฏฺฐิโย ตถาคตสฺส อุปริ ขิปิ. ตา อุปริมตฺถเก วิตานํ หุตฺวา อฏฺฐํสุ. อปรา เทฺว มุฏฺฐิโย ขิปิ. ตา ทกฺขิณหตฺถปสฺเสน มาลาปฏิจฺฉนฺเนน ๒- โอตริตฺวา อฏฺฐํสุ. อปรา เทฺว มุฏฺฐิโย ขิปิ. ตา ปิฏฺฐิปสฺเสน โอตริตฺวา ตเถว อฏฺฐํสุ. อปรา เทฺว มุฏฺฐิโย ขิปิ. ตา วามหตฺถปสฺเสน โอตริตฺวา ตเถว อฏฺฐํสุ. เอวํ อฏฺฐ นาฬิโย อฏฺฐ มุฏฺฐิโย หุตฺวา จตูสุ ฐาเนสุ ตถาคตํ ปริกฺขิปึสุ. ปุรโต คมนทฺวารมตฺตเมว อโหสิ. ปุปฺผานํ วณฺฏานิ อนฺโตมุขานิ อเหสุํ, ปตฺตานิ พหิมุขานิ. ภควา รชตปฏฺฏปริกฺขิตฺโต วิย หุตฺวา ปายาสิ. ปุปฺผานิ อจิตฺตกานิปิ