อถ นํ ภริยา ปุจฺฉิ "กหํ ปุปฺผานีติ. "สตฺถา เม ปูชิโตติ. "รญฺโญ อิทานิ กึ กริสฺสสีติ. "ราชา มํ ฆาเตตุ วา รฏฺฐโต วา ปพฺพาเชตุ, อหํ ชีวิตํ ปริจฺจชิตฺวา สตฺถารํ ปูเชสึ, สพฺพปุปฺผานิ อฏฺฐ มุฏฺฐิโย อเหสุํ, เอวรูปา นาม ปูชา ชาตา, มหาชโน อุกฺกุฏฺฐิสหสฺสานิ กโรนฺโต สตฺถารา สทฺธึ จรติ, โย เอส มหาชนสฺส อุกฺกุฏฺฐิสทฺโท, ตสฺมึ ฐาเน เอโสติ. อถสฺส ภริยา อนฺธพาลา เอวรูเป ปาฏิหาริเย ปสาทํ อชเนตฺวา ตํ อกฺโกสิตฺวา "ราชาโน นาม จณฺฑา สกึ กุทฺธา หตฺถปาทาทิจฺเฉทเนน พหุมฺปิ อนตฺถํ กโรนฺติ, ตยา กตกมฺเมน มยฺหมฺปิ อนตฺโถ สิยาติ ปุตฺเต อาทาย ราชกุลํ คนฺตฺวา รญฺญา ปกฺโกสิตฺวา "กึ เอตนฺติ ปุจฺฉิตา อาห "มม สามิโก ตุมฺหากํ อุปฏฺฐานปุปฺเผหิ สตฺถารํ ปูเชตฺวา ตุจฺฉหตฺโถ ฆรํ อาคนฺตฺวา `กหํ ปุปฺผานีติ มยา ปุฏฺโฐ อิทนฺนาม วเทสิ, อหํ ตํ ปริภาสิตฺวา `ราชาโน นาม จณฺฑา สกึ กุทฺธา หตฺถปาทาทิจฺเฉทเนน พหุมฺปิ อนตฺถํ กโรนฺติ, ตยา กตกมฺเมน มยฺหมฺปิ อนตฺโถ สิยาติ ตํ ฉฑฺเฑตฺวา อิธาคตา; เตน กตกมฺมํ สุกตํ วา โหตุ ทุกฺกฏํ วา, ตสฺเสเวตํ; มยา ฉฑฺฑิตภาวํ ชานาหิ เทวาติ. ราชา ปฐมทสฺสเนเนว โสตาปตฺติผลํ ปตฺโต สทฺธาสมฺปนฺโน อริยสาวโก จินฺเตสิ "อโห อยํ อิตฺถี อนฺธพาลา เอวรูเป คุเณ ปสาทํ น อุปฺปาเทสีติ. โส กุทฺโธ วิย หุตฺวา "กึ อมฺม วเทสิ, มยฺหํ อุปฏฺฐานปุปฺเผหิ เตน ปูชา กตาติ. "อาม เทวาติ. "ภทฺทกนฺเต กตํ ตํ ฉฑฺเฑนฺติยา, มม ปุปฺเผหิ ปูชาการกสฺส อหํ กตฺตพฺพยุตฺตกํ ชานิสฺสามีติ ตํ อุยฺโยเชตฺวา เวเคน สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา สตฺถารา สทฺธึเยว วิจริ. สตฺถา ตสฺส จิตฺตปฺปสาทํ ญตฺวา เภริจรณวีถิยา นครํ จริตฺวา รญฺโญ เคหทฺวารํ อคมาสิ. ราชา ปตฺตํ คเหตฺวา สตฺถารํ เคหํ ปเวเสตุกาโม อโหสิ. สตฺถา ปน ราชงฺคเณเยว นิสีทนาการํ ทสฺเสสิ. ราชา ตํ ญตฺวา "สีฆํ มณฺฑปํ กโรถาติ ตํขณญฺเญว มณฺฑปํ การาเปสิ. นิสีทิ สตฺถา สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆน. กสฺมา ปน สตฺถา ราชเคหํ น ปาวิสิ? เอวํ กิรสฺส อโหสิ "สจาหํ อนฺโต ปวิสิตฺวา นิสีเทยฺยํ, มหาชโน มํ ทฏฺฐุํ น ลเภยฺย, มาลาการสฺส คุโณ ปากโฏ น ภเวยฺย, ราชงฺคเณ ปน มํ นิสินฺนํ มหาชโน ทฏฺฐุํ ลภิสฺสติ, มาลาการสฺส คุโณ ปากโฏ ภวิสฺสตีติ. คุณวนฺตานํ หิ คุณํ พุทฺธาเยว ปากฏํ กาตุํ สกฺโกนฺติ, อวเสสชโน คุณวนฺตานํ คุณํ กเถนฺโต มจฺฉรายติ. จตฺตาโร ปุปฺผปฏฺฏา จตุทฺทิสํ อฏฺฐํสุ. มหาชโน สตฺถารํ ปริวาเรสิ. ราชา พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปณีเตน อาหาเรน ปริวิสิ. สตฺถา ภตฺตกิจฺจาวสาเน อนุโมทนํ กตฺวา ปุริมนเยเนว จตูหิ ปุปฺผปฏฺเฏหิ ปริกฺขิตฺโต สีหนาทํ นทนฺเตน มหาชเนน ปริวุโต วิหารํ อคมาสิ. ราชา สตฺถารํ อนุคนฺตฺวา นิวตฺโต มาลาการํ ปกฺโกสาเปตฺวา "มม อาหริตพฺพปุปฺเผหิ `กินฺติ วตฺวา สตฺถารํ ปูเชสีติ ปุจฺฉิ. มาลากาโร "ราชา ฆาเตตุ วา รฏฺฐโต วา ปพฺพาเชตูติ ชีวิตํ ปริจฺจชิตฺวา สตฺถารํ ปูเชสึ เทวาติ อาห. ราชา "ตฺวํ มหาปุริโส นามาติ วตฺวา "อฏฺฐ หตฺถี จ อสฺเส จ ทาเส จ ทาสิโย จ มหาปสาธนานิ จ อฏฺฐ กหาปณสหสฺสานิ จ ราชกุลโต นีหริตฺวา สพฺพาลงฺการปฺปฏิมณฺฑิตา อฏฺฐ นาริโย อฏฺฐ คามวเร จาติ อิมํ สพฺพฏฺฐกํ นาม ทานํ อทาสิ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๙๓๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. พาลวรรค”