อุปฺปลวณฺณาเถรีวตฺถุ.

๑๑. ชมฺพุกาชีวกวตฺถุ. (๕๕)

"มาเส มาเส กุสคฺเคนาติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต ชมฺพุกาชีวกํ อารพฺภ กเถสิ.

อตีเต กิร กสฺสปสมฺมาสมฺพุทฺธกาเล คามวาสี เอโก กุฏุมฺพิโก เอกสฺส เถรสฺส วิหารํ กตฺวา ตตฺถ วิหรนฺตํ จตูหิ ปจฺจเยหิ อุปฏฺฐหิ. เถโร ตสฺส เคเห นิพทฺธํ ภุญฺชติ. อเถโก ขีณาสโว ภิกฺขุ ทิวา ปิณฺฑาย จรนฺโต ตสฺส เคหทฺวารํ ปาปุณิ. กุฏุมฺพิโก ตํ ทิสฺวา ตสฺส อิริยาปเถ ปสนฺโน เคหํ ปเวเสตฺวา สกฺกจฺจํ ปณีเตน โภชเนน ปริวิสิตฺวา "ภนฺเต อิมํ สาฏกํ รชิตฺวา นิวาเสยฺยาถาติ มหนฺตํ สาฏกํ ทตฺวา "ภนฺเต เกสา โว ทีฆา; ตุมฺหากํ เกโสโรปนตฺถาย นหาปิตํ อาเนสฺสามิ, สยนตฺถาย [๑]- มญฺจกํ คาหาเปตฺวา อาคมิสฺสามีติ อาห. นิพทฺธํ เคเห ภุญฺชนฺโต กุลุปโก ภิกฺขุ ตสฺส ตํ สกฺการํ ทิสฺวา จิตฺตํ ปสาเทตุํ นาสกฺขิ "อยนฺตํ มุหุตฺตํ ทิฏฺฐกสฺส เอวรูปํ สกฺการํ กโรติ, นิพทฺธํ เคเห ภุญฺชนฺตสฺส ปน มยฺหํ น กโรตีติ จินฺเตตฺวา วิหารํ อคมาสิ. อิตโรปิ เตเนว สทฺธึ คนฺตฺวา กุฏุมฺพิเกน ทินฺนํ สาฏกํ รชิตฺวา นิวาเสสิ. กุฏุมฺพิโกปิ นหาปิตํ อาทาย คนฺตฺวา เถรสฺส เกเส โอหาราเปตฺวา มญฺจกํ อตฺถราเปตฺวา "ภนฺเต อิมสฺมึเยว มญฺจเก สยถาติ วตฺวา เทฺวปิ เถเร สฺวาตนาย นิมนฺเตตฺวา ปกฺกามิ. เนวาสิโก ตสฺส สกฺการํ กยิรมานํ อธิวาเสตุํ นาสกฺขิ. อถสฺส โส สายํ เถรสฺส นิปนฺนฏฺฐานํ คนฺตฺวา จตูหากาเรหิ [๒]- อกฺโกสิ "อาวุโส อาคนฺตุก กุฏุมฺพิกสฺส เคเห ภตฺตํ ภุญฺชนโต วรตรํ มีฬฺหํ ขาทิตุํ, กุฏุมฺพิเกน อานีตนหาปิเตน เกโสโรปนโต วรตรํ ตาลฏฺฐิเกน เกเส ลุญฺจาเปตุํ, กุฏุมฺพิเกน ทินฺนสาฏกํ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๙๔๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. พาลวรรค”