พุทฺธานํปิ โข ปจฺจูสกาเล โลกํ โวโลกนํ อวิชหิตเมว โหติ; ตสฺมา เอกทิวสํ ภควโต ปจฺจูสสมเย โลกํ โวโลเกนฺตสฺส, อยํ ชมฺพุกาชีวโก ญาณชาลสฺส อนฺโต ปญฺญายิ. สตฺถา "กินฺนุ โข ภวิสฺสตีติ อาวชฺชิตฺวา ตสฺส สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตสฺส อุปนิสฺสยํ ทิสฺวา "อหํ เอตํ อาทึ กตฺวา เอกํ คาถํ ภาสิสฺสามิ, คาถาปริโยสาเน จตุราสีติยา ปาณสหสฺสานํ ธมฺมาภิสมโย ภวิสฺสติ, อิมํ กุลปุตฺตํ นิสฺสาย มหาชโน โสตฺถิภาวํ ปาปุณิสฺสตีติ ญตฺวา ปุนทิวเส ราชคเห ปิณฺฑาย จริตฺวา ปิณฺฑปาตปฺปฏิกฺกนฺโต อานนฺทตฺเถรํ อาห "อานนฺท ชมฺพุกาชีวกสฺส สนฺติกํ คมิสฺสามีติ. "ภนฺเต กึ ตุมฺเหเยว คมิสฺสถาติ. "อาม อหเมวาติ. เอวํ วตฺวา สตฺถา วฑฺฒมานกจฺฉายาย ตสฺส สนฺติกํ ปายาสิ. เทวตา จินฺตยึสุ "สตฺถา สายํ ๑- ชมฺพุกาชีวกสฺส สนฺติกํ คจฺฉติ, โส จ เชคุจฺเฉ อุจฺจารปสฺสาวฏฺฐาเน ทนฺตกฏฺฐกฺกิลิฏฺเฐ ปิฏฺฐิปาสาเณ วสติ, เทวํ วสฺสาเปตุํ วฏฺฏตีติ อตฺตโน อานุภาเวน ตํมุหุตฺตํเยว เทวํ วสฺสาเปสุํ. ปิฏฺฐิปาสาโณ สุจิ นิมฺมโล อโหสิ. อถสฺส อุปริ ปญฺจวณฺณํ ปุปฺผวสฺสํ วสฺสาปยึสุ. สตฺถา สายํ ชมฺพุกาชีวกสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา "ชมฺพุกาติ สทฺทมกาสิ. ชมฺพุโก "โก นุ โข เอส ทุชฺชาโน มํ ชมฺพุกวาเทน วทตีติ จินฺเตตฺวา "โก เอโสติ อาห. "อหํ ชมฺพุกาติ. "กึ มหาสมณาติ. "อชฺช เม เอกรตฺตึ อิธ วสนฏฺฐานํ เทหีติ. "นตฺถิ มหาสมณ อิมสฺมึ ฐาเน วสนฏฺฐานนฺติ. "ชมฺพุก มา เอวํ กริ, เอกรตฺตึ เม วสนฏฺฐานํ เทหิ; ปพฺพชิตา นาม ปพฺพชิตํ ปฏฺเฐนฺติ, มนุสฺสา มนุสฺสํ, ปสโว ปสุนฺติ. "กึ ปน ตฺวํ ปพฺพชิโตสีติ. "อาม ปพฺพชิโตมฺหีติ. "สเจ ตฺวํ ปพฺพชิโต, กหนฺเต ลาพุกํ, กหํ ธูมกฏจฺฉุโก, กหํ ยญฺญสุตฺตกนฺติ. "อตฺเถตํ มยฺหํ, วิสุํ วิสุํ ปน คเหตฺวา จรณํ ทุกฺขนฺติ อพฺภนฺตเรเยว คเหตฺวา จรามีติ. โส "จริสฺสสิ ตฺวํ เอตํ อคฺคณฺหิตฺวาติ กุชฺฌิ. อถ นํ สตฺถา อาห "โหตุ ชมฺพุก, มา กุชฺฌ, วสนฏฺฐานํ เม อาจิกฺขาหีติ. "นตฺถิ มหาสมณ เอตฺถ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๙๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. พาลวรรค”