ตสฺส เชตวเน วิหรนฺตสฺส, อภิกฺขณํ ญาติทารกา สนฺติกํ อาคนฺตฺวา กถาสลฺลาปํ กโรนฺติ. โส จินฺเตสิ "มยา อิธ วสนฺเตน, ญาติทารเกสุ อาคนฺตฺวา กเถนฺเตสุ, อกเถตุํปิ น สกฺกา, เอเตหิ สทฺธึ กถาปปญฺเจน อตฺตโน ปติฏฺฐํ กาตุํ น สกฺกา, ยนฺนูนาหํ สตฺถุ สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคเหตฺวา อรญฺญํ ปวิเสยฺยนฺติ. โส สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา ยาว อรหตฺตา กมฺมฏฺฐานํ กถาเปตฺวา อุปชฺฌายํ วนฺทิตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย วิหารา นิกฺขมิตฺวา จินฺเตสิ "สเจ อาสนฺนฏฺฐาเน วสิสฺสามิ, ญาตกา มํ ปกฺโกสิสฺสนฺตีติ วีสติโยชนสตมคฺคํ อคมาสิ. อเถเกน คามทฺวาเรน คจฺฉนฺโต เอกํ มหลฺลกปุริสํ ทิสฺวา ปุจฺฉิ "กินฺนุ โข อุปาสก อิมสฺมึ ปเทเส วสนฺตานํ อารญฺญกวิหาโร อตฺถีติ. "อตฺถิ ภนฺเตติ. "เตนหิ เม มคฺคํ อาจิกฺขาติ. มหลฺลกอุปาสกสฺส ปน ตํ ทิสฺวา ปุตฺตสิเนโห อุทปาทิ. อถสฺส ตตฺเถว ฐิโต อนาจิกฺขิตฺวา "เอหิ ภนฺเต, อาจิกฺขิสฺสามิ เตติ วตฺวา ตํ คเหตฺวาว อคมาสิ. สามเณโร เตน สทฺธึ คจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค นานาปุปฺผผลปฏิมณฺฑิเต ฉปฺปญฺจปฺปเทเส ทิสฺวา "อยํ อุปาสก กึ ปเทโส นามาติ ปุจฺฉิ. โสปิสฺส เตสํ นามานิ อาจิกฺขนฺโต อารญฺญกวิหารํ ปตฺวา "อิทํ ภนฺเต ผาสุกฏฺฐานํ, อิธ วสาหีติ วตฺวา

"ภนฺเต โก นาม ตฺวนฺติ นามํ ปุจฺฉิตฺวา, "อหํ วนวาสิติสฺโส นาม อุปาสกาติ วุตฺเต, "เสฺว อมฺหากํ คาเม ปิณฺฑาย จริตุํ วฏฺฏตีติ วตฺวา นิวตฺติตฺวา อตฺตโน คามเมว คโต "วนวาสิติสฺสตฺเถโร นาม วิหารํ อาคโต, ตสฺส ยาคุภตฺตาทีนิ ปฏิยาเทถาติ มนุสฺสานํ อาโรเจสิ. สามเณโร ปฐมเมว ติสฺโส นาม หุตฺวา ตโต `ปิณฺฑปาตทายกติสฺโส, กมฺพลทายกติสฺโส, วนวาสิติสฺโสติ อิมานิ ตีณิ นามานิ ลภิตฺวา สตฺตวสฺสพฺภนฺตเร จตฺตาริ นามานิ ลภิ. โส ปุนทิวเส ปาโตว ตํ คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. มนุสฺสา ภิกฺขํ ทตฺวา วนฺทึสุ. สามเณโร "สุขิตา โหถ, ทุกฺขา มุจฺจถาติ อาห. เอกมนุสฺโสปิ ตสฺส ภิกฺขํ ทตฺวา ปุน เคหํ คนฺตุํ นาสกฺขิ. สพฺเพ โอโลเกนฺตาว อฏฺฐํสุ. โสปิ อตฺตโน ยาปนมตฺตํ คณฺหิ. สกลคามวาสิโน ตสฺส ปาทมูเล อุเรน นิปชฺชิตฺวา "ภนฺเต ตุมฺเหสุ อิมํ เตมาสํ อิธ วสนฺเตสุ, มยํ ตีณิ สรณานิ คเหตฺวา ปญฺจสุ สีเลสุ ปติฏฺฐาย มาสสฺส อฏฺฐ อุโปสถกมฺมานิ กริสฺสาม, อิธ วสนตฺถาย โน ปฏิญฺญํ เทถาติ. โส อุปการํ สลฺลกฺเขตฺวา เตสํ ปฏิญฺญํ ทตฺวา นิพทฺธํ ตตฺเถว ปิณฺฑาย จริ, วนฺทิตวนฺทิตกฺขเณ จ "สุขิตา โหถ, ทุกฺขา มุจฺจถาติ ปททฺวยเมว กเถตฺวา ปกฺกามิ. โส ตตฺถ ปฐมมาสญฺจ ทุติยมาสญฺจ วีตินาเมตฺวา, ตติยมาเส คจฺฉนฺเต, สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปาปุณิ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๙๗๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. พาลวรรค”