"อุทกํ หิ นยนฺตีติ อิมํ ธมฺมเทสนํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปณฺฑิตสามเณรํ อารพฺภ กเถสิ.

อตีเต กิร กสฺสปสมฺมาสมฺพุทฺโธ วีสติขีณาสวสหสฺสปริวาโร พาราณสึ อคมาสิ. มนุสฺสา อตฺตโน พลํ สลฺลกฺเขตฺวา อฏฺฐปิ ทสปิ เอกโต หุตฺวา อาคนฺตุกทานานิ อทํสุ. อเถกทิวสํ สตฺถา ภตฺตกิจฺจาวสาเน เอวํ อนุโมทนํ อกาสิ "อุปาสกา อิเธกจฺโจ `อตฺตโน สนฺตกเมว ทาตุํ วฏฺฏติ, กึ ปเรน สมาทปิเตนาติ อตฺตนาว ทานํ เทติ ปรํ น สมาทเปติ, โส นิพฺพตฺตฏฺฐาเน ๑- โภคสมฺปทํ ลภติ โน ปริวารสมฺปทํ; เอกจฺโจ ปรํ สมาทเปติ อตฺตนา น เทติ, โส นิพฺพตฺตฏฺฐาเน ปริวารสมฺปทํ ลภติ โน โภคสมฺปทํ; เอกจฺโจ อตฺตนาปิ น เทติ ปรมฺปิ น สมาทเปติ, โส นิพฺพตฺตฏฺฐาเน เนว โภคสมฺปทํ ลภติ โน ปริวารสมฺปทํ, วิฆาสาโท หุตฺวา ชีวติ; เอกจฺโจ อตฺตนา จ เทติ ปรญฺจ สมาทเปติ, โส นิพฺพตฺตฏฺฐาเน โภคสมฺปทมฺปิ ลภติ ปริวารสมฺปทมฺปีติ. ตํ สุตฺวา สมีเป ฐิโต เอโก ปณฺฑิตปุริโส จินฺเตสิ "อหนฺทานิ ตถา กริสฺสามิ; ยถา เม เทฺว สมฺปตฺติโย ภวิสฺสนฺตีติ. โส สตฺถารํ วนฺทิตฺวา อาห "ภนฺเต เสฺว มยฺหํ ภิกฺขํ คณฺหถาติ. "กิตฺตเกหิ ภิกฺขูหิ อตฺโถติ. "กิตฺตโก ปน โว ภนฺเต ปริวาโรติ. "วีสติ ภิกฺขุสหสฺสานีติ. "ภนฺเต สพฺเพหิ สทฺธึ เสฺว มยฺหํ ภิกฺขํ คณฺหถาติ. สตฺถา อธิวาเสสิ. โส คามํ ปวิสิตฺวา "อมฺมตาตา เสฺว มยา พุทฺธปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ นิมนฺติโต, ตุมฺเห ยตฺตกานํ ภิกฺขูนํ [๒]- สกฺโกถ ตตฺตกานํ [๓]- เทถาติ อาโรเจตฺวา วิจรนฺโต, อตฺตโน พลํ สลฺลกฺเขตฺวา "มยํ ทสนฺนํ ทสฺสาม, มยํ วีสติยา. มยํ สตสฺส, มยํ ปญฺจนฺนํ สตานนฺติ วุตฺเต, สพฺเพสํ วจนํ อาทิโต ปฏฺฐาย ปณฺเณ อาโรเปสิ. เตน จ สมเยน ตสฺมึ นคเร อติทุคฺคตภาเวเนว "มหาทุคฺคโตติ ปญฺญาโต

@๓. ม. เอตฺถนฺตเร "ทานนฺติ อตฺถิ. เอโก ปุริโส อตฺถิ. โส ตํปิ สมฺมุขาคตํ ทิสฺวา "สมฺม มหาทุคฺคต มยา สฺวาตนาย พุทฺธปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ นิมนฺติโต, เสฺว นครวาสิโน ทานํ ทสฺสนฺติ, ตฺวํ กตี ภิกฺขู โภเชสฺสสีติ. "สามิ มยฺหํ กึ ภิกฺขูหิ ภิกฺขูหิ นาม สธนานํ อตฺโถ, มยฺหํ ปน เสฺว ยาคุอตฺถาย ตณฺฑุลนาฬีมตฺตํปิ นตฺถิ, อหํ ภตึ กตฺวา ชีวามิ, กึ เม ภิกฺขูหีติ. สมาทปเกน นาม พฺยตฺเตน ภวิตพฺพํ; ตสฺมา โส เตน "นตฺถีติ วุตฺเตปิ ตุณฺหีภูโต อหุตฺวา เอวมาห "สมฺม มหาทุคฺคต อิมสฺมึ นคเร สุโภชนํ ภุญฺชิตฺวา สุขุมวตฺถนิวตฺถา นานาภรณปฺปฏิมณฺฑิตา สิริสยเน สยมานา พหู ชนา สมฺปตฺตึ อนุภวนฺติ, ตฺวํ ปน ทิวสํ ภตึ กตฺวา กุจฺฉิปูรมตฺตํปิ น ลภสิ; เอวํ สนฺเตปิ `อหํ ปุพฺเพปิ กิญฺจิ [๑]- อกตตฺตา กิญฺจิ น ลภามีติ น ชานาสีติ. "ชานามิ สามีติ. "อถ กสฺมา อิทานิ ปุญฺญํ น กโรสิ, ตฺวํ ยุวา พลสมฺปนฺโน, กึ ตยา ภตึ กตฺวาปิ ยถาพลํ ทานํ ทาตุํ น วฏฺฏตีติ. โส ตสฺมึ กเถนฺเต สํเวคปฺปตฺโต หุตฺวา "มยฺหํปิ เอกํ ภิกฺขุํ ปณฺเณ อาโรเปหิ, กญฺจิเทว ภตึ กตฺวา เอกสฺส ภิกฺขํ ทสฺสามีติ อาห. อิตโร "กึ เอเกน ภิกฺขุนา ปณฺเณ อาโรปิเตนาติ น อาโรเปสิ. มหาทุคฺคโตปิ เคหํ คนฺตฺวา ภริยํ อาห "ภทฺเท นครวาสิโน เสฺว สงฺฆสฺส ภตฺตํ กโรนฺติ, อหํปิ สมาทปเกน `เอกสฺส ภิกฺขํ เทหีติ วุตฺโต, มยํ เสฺว เอกสฺส ภิกฺขํ ทสฺสามาติ. อถสฺส ภริยา "มยํ ทลิทฺทา, กสฺมา ตยา ปฏิสฺสุตนฺติ อวตฺวาว "สามิ ภทฺทกํ เต กตํ, มยํ ปุพฺเพปิ กิญฺจิ อทตฺวา

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๙๙๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. ปัณฑิตวรรค”