๒. นิพพานสูตร ที่ ๒

2. Dutiyanibbānapaṭisaṃyuttasuttavaṇṇanā

[72] Dutiye imaṃ udānanti imaṃ nibbānassa pakatiyā gambhīrabhāvato duddasabhāvadīpanaṃ udānaṃ udānesi. Tattha duddasanti sabhāvagambhīrattā atisukhumasaṇhasabhāvattā ca anupacitañāṇasambhārehi passituṃ na sakkāti duddasaṃ. Vuttañhetaṃ "tañhi te māgaṇḍiya ariyaṃ paññācakkhu natthi, yena tvaṃ ārogyaṃ jāneyyāsi, nibbānampi passeyyāsī"ti. Aparampi vuttaṃ "idampi kho ṭhānaṃ duddasaṃ, yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho"tiādi. Anatanti rūpādīsu ārammaṇesu, kāmādīsu ca bhavesu namanato tanninnabhāvena pavattito sattānañca tattha namanato taṇhā natā nāma, natthi ettha natāti anataṃ, nibbānanti attho. "anantan"tipi paṭhanti, niccasabhāvattā antavirahitaṃ, acavanadhammaṃ anirodhaṃ amatanti attho. Keci pana "anantan"ti padassa "appamāṇan"ti atthaṃ vadanti. Ettha ca "duddasan"ti iminā paññāya dubbalīkaraṇehi rāgādikilesehi cirakālabhāvitattā sattānaṃ

@2 vi. mahā. 4/7/7, Ma.mū. 12/281/242, Ma.Ma. 13/337/319 Appaccayabhāvanā na sukarāti nibbānassa kicchena adhigamanīyataṃ dasseti. Na hi saccaṃ sudassananti imināpi tamevatthaṃ pākaṭaṃ karoti. Tattha saccanti nibbānaṃ. Tañhi kenacipi pariyāyena asantasabhāvābhāvato ekanteneva santattā aviparītaṭṭhena saccaṃ. Na hi taṃ sudassanaṃ na sukhena passitabbaṃ. Sucirampi kālaṃ puññāñāṇasambhāre samānentehipi kasireneva samadhigantabbato. Tathā hi vuttaṃ bhagavatā "kicchena me adhigatan"ti

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๖๐๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. นิพพานสูตร ที่ ๒”