๑. พราหมณสูตร

4. Catukkanipāta

1. Brāhmaṇadhammayāgasuttavaṇṇanā

[100] Catukkanipātassa paṭhame ahanti attaniddeso. Yo hi paro na hoti, so niyakajjhattasaṅkhāto attā "ahan"ti vuccati. Asmīti paṭijānanā. Yo paramatthabrāhmaṇabhāvo "ahan"ti vuccamāno, tassa attani atthibhāvaṃ paṭijānanto hi satthā "asmī"ti avoca. "ahamasmī"ti ca yathā "ahamasmi brahmā mahābrahmā, seyyohamasmī"ti ca appahīnadiṭṭhimānānusayā puthujjanā attano diṭṭhimānamaññanābhinivesavasena abhivadanti, na evaṃ vuttaṃ. Sabbaso pana pahīnadiṭṭhimānānusayo bhagavā samaññaṃ anatidhāvanto lokasamaññānurodhena veneyyasantānesu dhammaṃ patiṭṭhapento kevalaṃ tādisassa guṇassa attani vijjamānataṃ paṭijānanto "ahamasmī"ti āha. Brāhmaṇoti bāhitapāpattā brahmassa ca aṇanato brāhmaṇo. Ayaṃ hettha attho:- bhikkhave ahaṃ paramatthato brāhmaṇosmīti. Bhagavā hi sabbākāraparipuṇṇassa dānasaṃyamādivattasamādānassa niravasesāya tapacariyāya pāraṃ gato sammadeva vusitabrahmacariyavāso sakalavedantagū suvisuddhavijjācaraṇo sabbathā ninhātapāpamalo anuttarassa ariyamaggasaṅkhātassa brāhmaṇassa vattā pavattā, suparisuddhassa ca sāsanabrahmacariyassa pavedetā, tasmā sabbaso bāhitapāpattā brahmassa ca aṇanato kathanato paramatthena brāhmaṇoti vuccati.

Iti bhagavā sadevake loke attano anuttaraṃ brāhmaṇabhāvaṃ pavedetvā yāni tāni brāhmaṇadānādīni cha kammāni brāhmaṇassa paññāpenti,

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๒๖๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พราหมณสูตร”