๓. ชานสูตร

3. Āsavakkhayasuttavaṇṇanā

[102] Tatiye jānatoti jānantassa. Passatoti passantassa. Yadipi imāni dvepi padāni ekatthāni, byañjanameva nānaṃ, evaṃ santepi "jānato"ti ñāṇalakkhaṇaṃ upādāya puggalaṃ niddisati. Jānanalakkhaṇaṃ hi ñāṇaṃ. "passato"ti ñāṇappabhāvaṃ upādāya. Dassanappabhāvaṃ hi upādāya ñāṇasamaṅgī puggalo cakkhumā viya puggalo

Atha vā jānatoti anubodhañāṇena jānato. Passatoti paṭivedhañāṇena passato. Paṭilomato vā dassanamaggena passato, bhāvanāmaggena jānato. Keci pana "ñātatīraṇapahānapariññāhi jānato, sikkhāppattavipassanāya passato"ti vadanti. Atha vā dukkhaṃ pariññābhisamayena jānato, nirodhaṃ sacchikiriyābhisamayena passato. Tadubhaye ca sati pahānabhāvanābhisamayā siddhā eva hontīti catusaccābhisamayo vutto hoti. Yadā cettha vipassanāñāṇaṃ adhippetaṃ, tadā "jānato passato"ti padānaṃ hetuatthadīpanatā daṭṭhabbā. Yadā pana maggañāṇaṃ adhippetaṃ, tadā maggakiccatthadīpanatā.

Āsavānaṃ khayanti "jānato ahaṃ bhikkhave passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmī"ti evamāgate sabbāsavasaṃvarapariyāye "āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttin"tiādīsu ca suttapadesu āsavānaṃ pahānaṃ accantakkhayo asamuppādo khīṇākāro natthibhāvo "āsavakkhayo"ti vutto. "āsavānaṃ khayā samaṇo hotī"tiādīsu phalaṃ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๒๗๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ชานสูตร”