3. Hirisuttavaṇṇanā

hirintarantanti hirisuttaṃ. Kā uppatti? anuppanne bhagavati sāvatthiyaṃ aññataro brāhmaṇamahāsālo aḍḍho ahosi asītikoṭidhanavibhavo. Tassa ca ekaputtako ahosi piyo manāpo, so taṃ devakumāraṃ viya nānappakārehi sukhūpakaraṇehi saṃvaḍḍhento taṃ sāpateyyaṃ tassa aniyyātetvāva kālamakāsi saddhiṃ brāhmaṇiyā. Tato tassa māṇavakassa mātāpitūnaṃ accayena bhaṇḍāgāriko sāragabbhaṃ vivaritvā sāpateyyaṃ niyyātento āha "idaṃ te sāmi mātāpitūnaṃ santakaṃ, idaṃ ayyakapayyakānaṃ santakaṃ, idaṃ sattakulaparivaṭṭenāgatan"ti māṇavako dhanaṃ disvā cintesi "idaṃ dhanaṃyeva dissati, yehi pana idaṃ sañcitaṃ, te na

Gacchantā ca na ito kiñci ādāya agamaṃsu, evaṃ nāma bhoge pahāya gantabbo paraloko, na sakkā kiñci ādāya gantuṃ aññatra sucaritena, yannūnāhaṃ imaṃ dhanaṃ pariccajitvā sucaritadhanaṃ gaṇheyyaṃ, yaṃ sakkā ādāya gantun"ti. So divase divase satasahassaṃ vissajjento puna cintesi "pahūtamidaṃ dhanaṃ, kiṃ iminā evamappakena pariccāgena, yannūnāhaṃ mahādānaṃ dadeyyan"ti. So rañño ārocesi "mahārāja mama ghare ettakaṃ dhanamatthi, icchāmi tena mahādānaṃ dātuṃ, sādhu mahārāja nagare ghosanaṃ kārāpethā"ti. Rājā tathā kārāpesi. So āgatāgatānaṃ bhājanāni pūretvā sattahi divasehi sabbaṃ dhanaṃ adāsi, datvā ca cintesi "evaṃ mahāpariccāgaṃ katvā ayuttaṃ ghare vasituṃ, yannūnāhaṃ pabbajeyyan"ti. Tato parijanassetamatthaṃ ārocesi, te "mā tvaṃ sāmi `dhanaṃ parikkhīṇan'ti cintayi, mayaṃ appakeneva kālena nānāvidhehi upāyehi dhanasañcayaṃ karissāmā"ti vatvā nānappakārehi taṃ yāciṃsu. So tesaṃ yācanaṃ anādiyitvā tāpasapabbajjaṃ pabbaji.

Tattha aṭṭhavidhā tāpasā:- saputtakabhariyā uñchācārikā sampattakālikā anaggipakkikā assamuṭṭhikā dantaluyyakā pavattaphalikā vaṇṭamuttikā cāti. Tattha saputtakabhariyāti puttadārena saddhiṃ pabbajitvā kasivaṇijjādīhi jīvikaṃ kappayamānā keṇiyajaṭilādayo. Uñchācārikāti nagaradvāre assamaṃ kāretvā tattha khattiyabrāhmaṇakumārādayo sippādīni sikkhāpetvā hiraññasuvaṇṇaṃ paṭikkhipitvā tilataṇḍulādikappiyabhaṇḍapaṭiggāhakā, te saputtakabhariyehi seṭṭhataRā. Sampattakālikāti āhāravelāya sampattaṃ āhāraṃ gahetvā yāpentā, te