3. Duṭṭhaṭṭhakasuttavaṇṇanā

[787] Vadanti ve duṭṭhamanāpīti duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ. Kā uppatti? ādigāthāya tāva uppatti:- munisuttanayena bhagavato bhikkhusaṃghassa ca uppannalābhasakkāraṃ asahamānā titthiyā sundariṃ paribbājikaṃ uyyojesuṃ. Sā kira janapadakalyāṇī setavatthaparibbājikāva ahosi. Sā sunhātā sunivatthāmālāgandha- vilepanavibhūsitā bhagavato dhammaṃ sutvā sāvatthivāsīnaṃ jetavanato nikkhamanavelāya sāvatthito nikkhamitvā jetavanābhimukhī gacchati manussehi ca "kuhiṃ gacchasī"ti pucchitā "samaṇaṃ gotamaṃ sāvake cassa ramayituṃ gacchāmī"ti vatvā

Buddhupaṭṭhānaṃ āgatehi ca manussehi "kimatthaṃ āgatāsī"ti pucchitā yaṃ kiñcideva bhaṇati. Evaṃ aḍḍhamāsamatte vītikkante titthiyā taṃ jīvitā voropetvā parikkhātaṭe nikkhipitvā pabhāte "sundariṃ na passāmā"ti kolāhalaṃ katvā rañño ca ārocetvā tena anuññātā jetavanaṃ pavisitvā vicinantā viya taṃ nikkhittaṭṭhānā uddharitvā mañcakaṃ āropetvā nagaraṃ abhiharitvā upakkosamakaṃsu. Sabbaṃ pāḷiyaṃ āgatanayeneva veditabbaṃ.

Bhagavā taṃ divasaṃ paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokentova "titthiyā ajja ayasaṃ uppādessantī"ti ñatvā "tesaṃ saddahitvā mādise cittaṃ pakopetvā mahājano apāyābhimukho mā ahosī"ti gandhakuṭidvāraṃ pidahitvā antogandhakuṭiyaṃyeva acchi, na nagaraṃ piṇḍāya pāvisi. Bhikkhū pana dvāraṃ pidahitaṃ disvā pubbasadisameva pavisiṃsu. Manussā bhikkhū disvā nānappakārehi akkosiṃsu. Atha āyasmā ānando bhagavato taṃ pavattiṃ ārocetvā "titthiyehi bhante mahāayaso uppādito, na sakkā idha vasituṃ, vipulo jambudīpo, aññatra gacchāmā"ti āha. Tatrāpi ayase uṭṭhite kuhiṃ gamissasi ānandāti. Aññaṃ nagaraṃ bhagavāti. Atha bhagavā "āgamehi ānanda, sattāhamevāyaṃ saddo bhavissati, sattāhaccayena yehi ayaso kato, so tesaṃyeva upari patissatī"ti vatvā ānandattherassa dhammadesanatthaṃ "vadanti ve"ti imaṃ gāthaṃ abhāsi.