21. Pakiṇṇakavaggavaṇṇanā

1. Attanopubbakammavatthu. (213)

"mattāsukhapariccāgāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto attano pubbakammaṃ ārabbha kathesi.

Ekasmiṃ hi samaye vesālī iddhā ahosi phītā bahujanā ākiṇṇamanussā. Tattha hi vārena rajjaṃ karontānaṃ khattiyānaṃyeva sattasatādhikāni satta sahassāni satta ca khattiyā ahesuṃ. Tesaṃ vasanatthāya tattakāyeva pāsādā, tattakāneva kūṭāgārāni; uyyāne vihāratthāya tattakāyeva ārāmā ca pokkharaṇiyo ca ahesuṃ. Sā aparena samayena dubbhikkhā ahosi dussassā. Tattha chātakadosena paṭhamaṃ duggatamanussā kālamakaṃsu. Tesaṃ tattha tattha chaḍḍitānaṃ kuṇapānaṃ gandhena amanussā nagaraṃ pavisiṃsu. Amanussupaddavena bahutarā kālamakaṃsu. Tesaṃ kuṇapagandhapaṭikūlatāya sattānaṃ ahivātakarogo uppajji. Evaṃ "dubbhikkhabhayaṃ amanussabhayaṃ rogabhayanti tīṇi bhayāni uppajjiṃsu. Nagaravāsino sannipatitvā rājānaṃ āhaṃsu "mahārāja imasmiṃ nagare tīṇi bhayāni uppannāni, ito pubbe yāva sattamā rājaparivaṭṭā evarūpaṃ bhayaṃ nāma na uppannapubbaṃ; dhammikarājūnaṃ hi kāle evarūpaṃ bhayaṃ na uppajjatīti. Rājā saṇṭhāgāre sabbesaṃ Sannipātaṃ kāretvā "sace me adhammikabhāvo atthi, taṃ vicinathāti āha. Vesālīvāsino sabbaṃ paveṇiṃ vicinantā rañño kañci dosaṃ adisvā "mahārāja natthi te dosoti vatvā "kathannu kho idaṃ amhākaṃ bhayaṃ vūpasamaṃ gaccheyyāti mantayiṃsu. Tattha ekaccehi "balikammena āyācanāya maṅgalakiriyāyāti vutte, sabbampi taṃ vidhiṃ katvā paṭibāhituṃ nāsakkhiṃsu. Aññe evamāhaṃsu "../../bdpicture/cha satthāro mahānubhāvā, tesu idhāgatamattesu, bhayaṃ vūpasameyyāti. Apare "sammāsambuddho loke uppanno, so hi bhagavā sabbasattahitāya dhammaṃ desesi mahiddhiko mahānubhāvo; tasmiṃ idhāgate, imāni bhayāni vūpasamaṃ gaccheyyunti āhaṃsu. Tesaṃ vacanaṃ sabbepi abhinanditvā "kahaṃ nu kho so bhagavā etarahi viharatīti āhaṃsu. Tadā pana satthā upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya rañño bimbisārassa paṭiññaṃ datvā veḷuvane viharati. Tena ca samayena bimbisārassa samāgame bimbisārena saddhiṃ sotāpattiphalaṃ patto mahāli nāma licchavi tassaṃ parisāya santike nisinno hoti. Vesālīvāsino mahantaṃ paṇṇākāraṃ sajjetvā "rājānaṃ bimbisāraṃ saññāpetvā satthāraṃ idha ānethāti mahāliñceva licchaviṃ purohitaputtañca pahiṇiṃsu. Te gantvā rañño paṇṇākāraṃ datvā taṃ pavattiṃ nivedetvā "mahārāja satthāraṃ amhākaṃ nagaraṃ pesethāti yāciṃsu. Rājā "tumheva jānāthāti na sampaṭicchi. Te bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā yāciṃsu "bhante vesāliyaṃ tīṇi bhayāni uppannāni, tāni, tumhesu gatesu, vūpasamessanti, Etha bhante, gacchāmāti. Satthā tesaṃ vacanaṃ sutvā āvajjanto "vesāliyaṃ ratanasutte vutte, sārakkhā cakkavāḷānaṃ koṭisatasahassaṃ pharissati, suttapariyosāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo bhavissati, tāni bhayāni vūpasamissantīti ñatvā tesaṃ vacanaṃ sampaṭicchi. Rājā bimbisāro "satthā kira vesālīgamanaṃ sampaṭicchitanti sutvā nagare ghosanaṃ kāretvā satthāraṃ upasaṅkamitvā "kiṃ bhante vesālīgamanaṃ sampaṭicchitanti pucchitvā, "āma mahārājāti vutte, "tenahi bhante āgametha, tāva maggaṃ paṭiyādessāmīti vatvā rājagahassa ca gaṅgāya ca antare pañcayojanabhūmiṃ samaṃ kāretvā yojane yojane vihāraṃ paṭiyādetvā satthu gamanakālaṃ ārocesi. Atha satthā pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ maggaṃ paṭipajji. Rājā yojanantare yojanantare jannukamatte odhinā pañcavaṇṇāni pupphāni okirāpetvā dhajapatākakaddaliādīni ussāpetvā bhagavato chattātichattaṃ katvā dve setacchattāni ekekassa bhikkhuno ekamekaṃ setacchattaṃ upadhāretvā saparivāro pupphagandhādīhi pūjaṃ karonto satthāraṃ ekekasmiṃ vihāre vasāpetvā mahādānāni datvā pañcahi divasehi gaṅgātīraṃ pāpetvā tattha nāvaṃ alaṅkaronto vesālikānaṃ sāsanaṃ pesesi "maggaṃ paṭiyādetvā satthu paccuggamanaṃ karontūti. Te "dviguṇaṃ pūjaṃ karissāmāti vesāliyā ca gaṅgāya ca antare tiyojanabhūmiṃ samaṃ kāretvā bhagavato catūhi setacchattehi ekekassa