24. Taṇhāvaggavaṇṇanā

1. Kapilamacchavatthu. (240)

"manujassāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto kapilamacchaṃ ārabbha kathesi.

Atīte kira kassapassa bhagavato parinibbutakāle dve kulabhātaro nikkhamitvā sāvakānaṃ santike pabbajiṃsu. Tesu jeṭṭho sodhano nāma ahosi, kaniṭṭho kapilo nāma. Mātā pana nesaṃ sādhanī nāma, kaniṭṭhabhaginī tāpanā nāma. Tāpi bhikkhunīsu pabbajiṃsu. Evaṃ tesu pabbajitesu, ubho bhātaro ācariyupajjhāyānaṃ vattappaṭivattaṃ katvā viharantā ekadivasaṃ "bhante imasmiṃ sāsane kati dhurānīti pucchitvā "ganthadhurañca vipassanādhurañcāti dve dhurānīti sutvā, jeṭṭho "vipassanādhuraṃ pūressāmīti. Pañca vassāni ācariyupajjhāyānaṃ santike vasitvā yāva arahattā kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññaṃ pavisitvā vāyamanto arahattaṃ pāpuṇi. Kaniṭṭho "ahaṃ tāva taruṇo, vuḍḍhakāle vipassanādhuraṃ pūressāmīti ganthadhuraṃ paṭṭhapetvā tīṇi piṭakāni uggaṇhi. Tassa pariyattiṃ nissāya mahāparivāro, parivāraṃ nissāya lābho udapādi. So bāhusaccamadena matto lābhataṇhāya abhibhūto atipaṇḍitamānitāya parehi Vuttaṃ kappiyaṃpi "akappiyanti vadati, akappiyaṃpi "kappiyanti, sāvajjaṃpi "anavajjanti, anavajjaṃpi "sāvajjanti. So pesalehi bhikkhūhi "mā āvuso kapila evaṃ avacāti vatvā dhammañca vinayañca dassetvā ovadiyamānopi "tumhe kiṃ jānātha, rittamuṭṭhisadisātiādīni vatvā bhikkhū khuṃsento vambhento vicarati. Athassa bhātu sodhanattherassāpi bhikkhū etamatthaṃ ārocesuṃ. Sopi naṃ upasaṅkamitvā "āvuso kapila tumhādisānaṃ hi sammāpaṭipatti sāsanassa āyu nāma, tasmā sammāpaṭipattiṃ pahāya kappiyādīni paṭibāhanto mā evaṃ avacāti ovadi. So tassāpi vacanaṃ nādayi. Evaṃ santepi, naṃ thero dvittikkhattuṃ ovaditvā ovādaṃ aggaṇhantaṃ "nāyaṃ mama vacanaṃ karotīti ñatvā "tenahāvuso paññāyissasi sakena kammenāti vatvā pakkāmi. Tato paṭṭhāya naṃ aññepi pesalā bhikkhū chaḍḍayiṃsu. So durācāro hutvā durācāraparivuto viharanto ekadivasaṃ uposathagge "pāṭimokkhaṃ uddisissāmīti vījaniṃ ādāya dhammāsane nisīditvā "vattatāvuso ettha sannipatitānaṃ bhikkhūnaṃ pāṭimokkhanti pucchitvā "ko attho imassa paṭivacanena dinnenāti tuṇhībhūte bhikkhū disvā "āvuso dhammo vā vinayo vā natthi, pāṭimokkhena sutena vā assutena vā ko atthoti vatvā āsanā vuṭṭhahi. Evaṃ so kassapassa bhagavato pariyattisāsanaṃ osakkāpesi. Sodhanattheropi tadaheva parinibbāyi. Kapilo āyupariyosāne avīcimhi mahāniraye nibbatti. Tāpissa mātā ca bhaginī ca tasseva diṭṭhānugatiṃ āpajjitvā pesale bhikkhū akkositvā paribhāsitvā tattheva nibbattiṃsu.