๓. โคปาลสูตร

3. Gopālakasuttavaṇṇanā

[33] Tatiye kosalesūti kosalā nāma janapadavāsino rājakumārā, tesaṃ nivāso ekopi janapado "kosalā"tveva vuccati, tesu kosalesu janapade. Cārikaṃ caratīti aturitacārikāvasena janapadacārikaṃ carati. Mahatāti guṇamahattenapi mahatā, aparicchinnasaṅkhyattā saṅkhyāmahattenapi mahatā. Bhikkhusaṃghenāti diṭṭhisīlasāmaññasaṃhatena samaṇagaṇena. Saddhinti ekato. Maggā okkammāti maggato apakkamitvā. Aññataraṃ rukkhamūlanti ghanapattasākhāviṭapasampannassa sandacchāyassa mahato rukkhassa samīpasaṅkhātaṃ mūlaṃ.

Aññataro gopālakoti eko gogaṇarakkhako, nāmena pana nando nāma. So kira aḍḍho mahaddhano mahābhogo, yathā keṇiyo jaṭilo pabbajjāvesena, evaṃ anāthapiṇḍikassa goyūthaṃ rakkhanto gopālakattena rājapīḷaṃ

So kālena kālaṃ pañcagorase gahetvā mahāseṭṭhissa santikaṃ āgantvā niyyādetvā satthu santikaṃ gantvā satthāraṃ passati, dhammaṃ suṇāti, attano ca vasanaṭṭhānaṃ āgamanatthāya satthāraṃ yācati. Satthā tasseva ñāṇaparipākaṃ āgamayamāno agantvā aparabhāgena mahatā bhikkhusaṃghena parivuto janapadacārikaṃ caranto "idānissa ñāṇaṃ paripakkan"ti ñatvā tassa vasanaṭṭhānassa avidūre maggā okkamma aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi tassa āgamanaṃ āgamayamāno. Nandopi kho "satthā kira janapadacārikaṃ caranto ito āgacchatī"ti sutvā haṭṭhatuṭṭho vegena gantvā satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā katapaṭisanthāro ekamantaṃ nisīdi, athassa bhagavā dhammaṃ desesi. So sotāpattiphale patiṭṭhahitvā bhagavantaṃ nimantetvā sattāhaṃ pāyāsadānaṃ adāsi, sattame divase bhagavā anumodanaṃ katvā pakkāmi. Tena vuttaṃ "ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ gopālakaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi .pe. Uṭaṭhāyāsanā pakkāmī"ti.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๓๙๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. โคปาลสูตร”