5. Uposathasuttavaṇṇanā

[45] Pañcame tadahūti tasmiṃ ahani tasmiṃ divase. Uposatheti ettha upavasanti etthāti uposatho, upavasantīti sīlena vā anasanena vā upetā hutvā vasantīti attho. Ayaṃ hi uposathasaddo "aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasāmī"tiādīsu sīle āgato. "uposatho vā pavāraṇā vā"tiādīsu pātimokkhuddesādivinayakamme. "gopālakūposatho nigaṇṭhūposatho"tiādīsu upavāse. "uposatho nāma nāgarājā"tiādīsu paññattiyaṃ. "ajjuposatho paṇṇaraso"tiādīsu divase. Idhāpi divaseyeva daṭṭhabbo, tasmā "tadahuposathe"ti tasmiṃ uposathadivasabhūte ahanīti attho. Nisinno hotīti mahābhikkhusaṃghaparivuto ovādapātimokkhaṃ uddisituṃ nisinno hoti. Nisajja pana bhikkhūnaṃ cittāni olokento ekaṃ dussīlapuggalaṃ disvā "sacāhaṃ imasmiṃ puggale idha nisinneyeva pātimokkhaṃ uddisissāmi, sattadhāssa muddhā phalissatī"ti tasmiṃ anukampāya tuṇhīyeva ahosi.

@2 aṅ. tika. 20/71/207, aṅ. dasaka. 24/46/66