7. Kāṇamātāvatthu. (66)

"yathāpi rahado gambhīroti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto kāṇamātaraṃ ārabbha kathesi.

Vatthuṃ vinaye āgatameva. Tadā pana kāṇamātarā atucchahatthaṃ dhītaraṃ patikulaṃ pesetuṃ pakkesu pūvesu catukkhattuṃ catunnaṃ bhikkhūnaṃ dinnakāle satthārā tasmiṃ vatthusmiṃ sikkhāpade paññatte, kāṇāya sāmikena aññāya pajāpatiyā ānītāya, kāṇā taṃ pavattiṃ sutvā "imehi me gharāvāso nāsitoti diṭṭhadiṭṭhe

Bhikkhū akkosati paribhāsati. Bhikkhū taṃ vīthiṃ paṭipajjituṃ na visahiṃsu. Satthā taṃ pavattiṃ ñatvā tattha agamāsi. Kāṇamātā satthāraṃ vanditvā paññattāsane nisīdāpetvā yāgukhajjakaṃ adāsi. Satthā katapātarāso "kahaṃ kāṇāti pucchi. "esā bhante tumhe disvā maṅkubhūtā rodantī ṭhitāti. "kiṃkāraṇāti. "esā bhante bhikkhū akkosati paribhāsati; tasmā tumhe disvā maṅku hutvā rodamānā ṭhitāti. Atha naṃ satthā pakkosāpetvā "kāṇe kasmā maṃ disvā maṅkubhūtā nilīyitvā rodasīti. Athassā mātā tāya katakiriyaṃ ārocesi. Atha naṃ satthā āha "kiṃ pana kāṇamāte mama sāvakā tayā dinnakaṃ gaṇhiṃsu adinnakanti. "dinnakaṃ bhanteti. "sace mama sāvakā piṇḍāya carantā tava gehadvāraṃ pattā tayā dinnakaṃ gaṇhiṃsu, ko tesaṃ dosoti. "natthi bhante ayyānaṃ doso, etissā eva dosoti. Satthā kāṇamāha "kāṇe mayhaṃ kira sāvakā piṇḍāya caramānā imaṃ gehadvāraṃ āgatā, atha nesaṃ tava mātarā pūvā dinnā; ko nāmettha mama sāvakānaṃ dosoti. "natthi bhante ayyānaṃ doso, mayhameva dosoti. Sā satthāraṃ vanditvā khamāpesi. Athassā satthā anupubbīkathaṃ kathesi. Sā sotāpattiphalaṃ pāpuṇi. Satthā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ gacchanto rājaṅgaṇena pāyāsi. Rājā disvā "satthā viya bhaṇeti pucchitvā, "āma devāti vutte, "gacchatha mama āgantvā vandanabhāvaṃ ārocethāti pesetvā Rājaṅgaṇe ṭhitaṃ satthāraṃ upasaṅkamitvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā "bhante kahaṃ gacchathāti pucchi. "kāṇamātāya gehaṃ mahārājāti. "kiṃkāraṇā bhanteti. "kāṇā kira bhikkhū akkosati paribhāsati, taṃkāraṇā gatomhīti. "kiṃ pana vo bhante tassā anakkosanabhāvo katoti. "āma mahārāja bhikkhūnañca me anakkosikā katā lokuttarakuṭumbasāminī cāti. "hotu bhante tumhehi sā lokuttarakuṭumbasāminī katā, ahaṃ pana taṃ lokiyakuṭumbasāminiṃ karissāmīti vatvā satthāraṃ vanditvā paṭinivatto paṭicchannamahāyoggaṃ pahiṇitvā kāṇaṃ pakkosāpetvā sabbābharaṇehi alaṅkaritvā jeṭṭhadhītuṭṭhāne ṭhapetvā "yo mama dhītaraṃ posetuṃ samattho; so naṃ gaṇhātūti āha atheko sabbatthakamahāmatto "ahaṃ devassa dhītaraṃ posessāmīti taṃ attano gehaṃ netvā sabbaṃ issariyaṃ paṭicchāpetvā "yathāruciṃ puññāni karohīti āha. Tato paṭṭhāya kāṇā catūsu dvāresu purise ṭhapetvā attanā upaṭṭhātabbe bhikkhū ca bhikkhuniyo ca na labhati. Kāṇāya gehadvāre paṭiyādetvā ṭhapitaṃ khādanīyabhojanīyaṃ mahogho viya pavattati. Dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ "pubbe āvuso cattāro mahallakattherā kāṇāya vippaṭisāraṃ kariṃsu, sā evaṃ vippaṭisārinī hutvāpi satthāraṃ āgamma saddhāsampadaṃ labhi, satthārā puna tassā gehadvāraṃ bhikkhūnaṃ upasaṅkamanārahaṃ kataṃ, idāni upaṭṭhātabbe bhikkhū vā bhikkhuniyo vā pariyesamānāpi na labhati, aho buddhā nāma acchariyaguṇāti. Satthā āgantvā "kāya nuttha Bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā, "imāya nāmāti vutte, "na bhikkhave idāneva tehi mahallakabhikkhūhi kāṇāya vippaṭisāro kato, pubbepi kariṃsuyeva; na ca idāneva mayā kāṇā mama vacanakārikā katā, pubbepi katāyevāti vatvā tamatthaṃ sotukāmehi bhikkhūhi yācito

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๐๒๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. ปัณฑิตวรรค”