@4 cha.Ma. okāsasaṇṭhāno 5 cha.Ma., i. ayaṃ pāṭho natthī 6 cha.Ma. dīpajālanatthaṃ Na puggaloti. Paricchedato medo heṭṭhā maṃsena, upari cammena samantato medabhāgena paricchinnoti vavatthapeti. Ayametassa sabhāgaparicchedo. Visabhāgaparicchedo pana kesasadiso evāti evaṃ medaṃ vaṇṇādito vavatthapeti.

Tato paraṃ sarīre assu vaṇṇato pasannatilatelavaṇṇanti vavatthapeti. Saṇṭhānato okāsasaṇṭhānaṃ. Disato uparimāya disāya jātaṃ. Okāsato akkhikūpakesu ṭhitanti. Na cetaṃ pittakosake pittamiva akkhikūpakesu sadā sannicitaṃ hutvā tiṭṭhati, kintu? yadā somanassajātā sattā mahāhasitaṃ hasanti, domanassajātā rodanti paridevanti, tathārūpaṃ visamāhāraṃ vā āharanti, yadā ca tesuṃ akkhīni dhūmarajapaṃsukādīhi abhihaññanti, tadā etehi somanassadomanassavisamāhārādīhi samuṭṭhahitvā assu akkhikūpake pūretvā tiṭṭhati ca paggharati ca. Assupariggaṇhakena ca yogāvacarena akkhikūpake pūretvā ṭhitavaseneva taṃ manasikātabbanti pubbācariyā vaṇṇayanti.

Tattha yathā matthakacchinnataruṇatālaṭṭhikūpakesu ṭhitaṃ udakaṃ na jānāti "ahaṃ matthakacchinnataruṇatālaṭṭhikūpakesu ṭhitan"ti, napi matthakacchinnataruṇatālaṭṭhikūpakā jānanti "amhesu udakaṃ ṭhitan"ti, evameva na assu jānāti "ahaṃ akkhikūpakesu ṭhitan"ti, napi akkhikūpakā jānanti "amhesu assu ṭhitan"ti. Ābhogapaccavekkhaṇa- virahitā hi ete dhammā .pe. Na puggaloti. Paricchedato assu assubhāgena paricchinnanti vavatthapeti. Ayametassa sabhāgaparicchedo, visabhāgaparicchedo pana kesasadiso evāti evaṃ assuṃ vaṇṇādito vavatthapeti.

Tato paraṃ sarīrabbhantare vilīnasinehasaṅkhātaṃ vasā vaṇṇato ācāme āsittatelavaṇṇāti vavatthapeti. Saṇṭhānato okāsasaṇṭhānā, disato dvīsu disāsu jātā. Okāsato hatthatalahatthapiṭṭhipādatalapādapiṭṭhināsāpuṭanalātaaṃsakūṭesu ṭhitāti. Na cesā etesu okāsesu sadā vilīnā eva hutvā tiṭṭhati, kintu? yadā Aggisantāpasuriyasantāpautuvisabhāgadhātuvisabhāgehi te padesā usmājātā honti, tadā tattha vilīnāva hutvā pasannasalilāsu udakasoṇḍikāsu nīhāro viya visarati.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑๑๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อาการ ๓๒”