Tattha yathā udakasoṇḍiyo ajjhottharitvā ṭhito nīhāro na jānāti "ahaṃ udakasoṇḍiyo ajjhottharitvā ṭhito"ti, napi udakasoṇḍiyo jānanti "nīhāro amhe ajjhottharitvā ṭhito"ti, evameva na vasā jānāti "ahaṃ hatthatalādīni ajjhottharitvā ṭhitā"ti, napi hatthatalādīni jānanti "vasā amhe ajjhottharitvā ṭhitā"ti. Ābhogapaccavekkhaṇavirahitā hi ete dhammā .pe. Na puggaloti. Paricchedato vasā vasābhāgena paricchinnāti vavatthapeti. Ayametissā sabhāgaparicchedo, visabhāgaparicchedo pana kesasadiso evāti evaṃ vasaṃ vaṇṇādito vavatthapeti.

Tato paraṃ sarīre mukhassabbhantare kheḷo vaṇṇato setapheṇavaṇṇoti vavatthapeti. Saṇṭhānato okāsasaṇṭhānoti, samuddapheṇasaṇṭhānotipi eke. Disato uparimāya disāya jāto. Okāsato ubhohi kapolapassehi orohitvā jivhāya ṭhitoti. Na ceso ettha sadā sannicito hutvā tiṭṭhati, kintu? yadā sattā tathārūpaṃ āhāraṃ passanti vā saranti vā, uṇhatittakaṭukaloṇambilānaṃ aññataraṃ vā kiñci mukhe ṭhapenti. Yadā ca tesaṃ hadayaṃ ākilāyati, kismiñcideva vā jigucchā uppajjati, tadā kheḷo uppajjitvā ubhohi kapolapassehi orohitvā jivhāya saṇṭhāti. Aggajivhāya cesa kheḷo tanuko hoti, mūlajivhāya bahalo, mukhe pakkhittañca puthukaṃ vā taṇḍulaṃ vā aññaṃ vā kiñci khādanīyaṃ nadīpuline khatakūpe salilamiva parikkhayaṃ agacchantova sadā temanasamattho hoti.

Tattha yathā nadīpuline khatakūpakatale saṇṭhitaṃ udakaṃ na jānāti "ahaṃ kūpakatale saṇṭhitan"ti, napi kūpakatalaṃ jānāti "mayi udakaṃ ṭhitan"ti, evameva na kheḷo jānāti "ahaṃ ubhohi kapolapassehi orohitvā jivhātale saṇṭhito"ti, napi jivhātalaṃ jānāti "mayi ubhohi kapolapassehi orohitvā kheḷo saṇṭhito"ti. Ābhogapaccavekkhaṇavirahitā hi ete dhammā .pe. Na puggaloti. Paricchedato kheḷo kheḷabhāgena paricchinnoti vavatthapeti. Ayametassa sabhāgaparicchedo, visabhāgaparicchedo pana kesasadiso evāti evaṃ kheḷaṃ vaṇṇādito vavatthapeti.