Atha satthā devaparisāya majjhe nisinno mātaraṃ ārabbha "kusalā dhammā, akusalā dhammā, abyākatā dhammāti abhidhammapiṭakaṃ paṭṭhapesi. Evaṃ tayo māse nirantaraṃ abhidhammapiṭakaṃ kathesi. Kathento ca pana bhikkhācāravelāya "yāva mamāgamanā ettakaṃ nāma dhammaṃ Desetūti nimmitabuddhaṃ māpetvā himavantaṃ gantvā nāgalatā- dantakaṭṭhaṃ khāditvā anotattadahe mukhaṃ dhovitvā uttarakuruto piṇḍapātaṃ āharitvā mahāvisālamālake nisinno bhattakiccaṃ akāsi. Sārīputtatthero tattha gantvā satthu vattaṃ karoti. Satthā katabhattakicco "sārīputta ajja mayā ettako nāma dhammo bhāsito, tvaṃ attano nissitakānaṃ [pañcasatānaṃ bhikkhūnaṃ] vācehīti therassa kathesi. Yamakappāṭihire kira pasīditvā pañcasatā kulaputtā therassa santike pabbajiṃsu. Te sandhāya satthā evamāha. Vatvā ca pana devalokaṃ gantvā nimmitabuddhena desitaṭṭhānato paṭṭhāya sayaṃ dhammaṃ kathesi. Theropi gantvā tesaṃ bhikkhūnaṃ dhammaṃ desesi. Te satthari devaloke viharanteyeva sattappakaraṇikā ahesuṃ. Te kira kassapabuddhakāle khuddakavagguliyo hutvā ekasmiṃ pabbhāre olambantā dvinnaṃ therānaṃ caṅkamitvā abhidhammaṃ sajjhāyantānaṃ sare nimittaṃ gahetvā assosuṃ. Te "ime khandhā nāma, imā dhātuyo nāmāti ajānitvā sare nimittaggahaṇamatteneva tato cutā devaloke nibbattā ekaṃ buddhantaraṃ dibbasampattiṃ anubhavitvā tato cavitvā sāvatthiyaṃ kulagharesu nibbattā yamakappāṭihire uppannappasādā therassa santike pabbajitvā sabbappaṭhamaṃ sattappakaraṇikā ahesuṃ. Satthāpi teneva nīhārena temāsaṃ abhidhammaṃ desesi. Desanāvasāne asītikoṭisahassānaṃ devatānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Mahāmāyāpi sotāpattiphale patiṭṭhahi.

Sāpi kho chattiṃsayojanaparimaṇḍalā parisā "idāni ito sattame divase mahāpavāraṇā bhavissatīti mahāmoggallānattheraṃ upasaṅkamitvā āha "bhante satthu orohaṇadivasaṃ ñātuṃ vaṭṭati, na hi mayaṃ satthāraṃ adisvā gamissāmāti. Āyasmā mahāmoggallāno taṃ kathaṃ sutvā "sādhūti tattheva paṭhaviyaṃ nimuggo "sinerupādaṃ gantvā maṃ abhiruhantaṃ parisā passatūti adhiṭṭhāya maṇiratane āvutaṃ paṇḍukambalasuttaṃ viya paññāyamānarūpova sinerumajjhena abhiruhi. Manussāpi naṃ "ekayojanaṃ abhiruḷho dviyojanaṃ abhiruḷhoti olokayiṃsu. Theropi satthu pāde sīsena ukkhipanto viya abhiruhitvā vanditvā evamāha "bhante parisā tumhe disvāva gantukāmā, kadā orohissathāti. "kahaṃ pana te moggallāna jeṭṭhabhātiko sārīputtoti. "bhante saṅkassanagare vassaṃ upagatoti. "moggallāna ahaṃ ito sattame divase mahāpavāraṇāya saṅkassa- nagaradvāre otarissāmi, maṃ daṭṭhukāmā tattha gacchantu; sāvatthito ca saṅkassanagaraṃ tiṃsayojanāni, ettake magge kassaci pātheyyakiccaṃ natthi, `uposathikā hutvā dhuravihāraṃ dhammassavanatthāya gacchantā viya gaccheyyāthāti tesaṃ āroceyyāsīti. Thero "sādhu bhanteti vatvā tathā ārocesi. Satthā vutthavasso pavāretvā sakkassa ārocesi "mahārāja manussapathaṃ gamissāmīti. Sakko "sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ rajatamayanti tīṇi sopāṇāni māpesi. Tesaṃ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๓๖๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๔. พุทธวรรค”