Satthā kira aṅguttarāpathesu cārikaṃ caranto "meṇḍakaseṭṭhino ca bhariyāya cassa candapadumāya puttassa ca dhanañjayaseṭṭhino suṇisāya ca sumanadeviyā nattāya ca visākhāya dāsassa ca puṇṇassāti imesaṃ sotāpattiphalūpanissayaṃ disvā bhaddiyanagaraṃ gantvā jātiyāvane vihāsi. Meṇḍakaseṭṭhī satthu āgamanaṃ assosi. "kasmā panesa meṇḍakaseṭṭhī nāma jātoti. Tassa kira pacchimagehe aṭṭhakarīsamatte ṭhāne hatthiassausabhappamāṇā suvaṇṇameṇḍakā paṭhaviṃ bhinditvā piṭṭhiyā piṭṭhiṃ paharamānā uṭṭhahiṃsu. Tesaṃ mukhesu pañcavaṇṇānaṃ suttānaṃ geṇḍukā pakkhittā honti. Sappitelamadhuphāṇitādīhi vā vatthacchādanahiraññasuvaṇṇādīhi vā atthe sati tesaṃ mukhato geṇḍukaṃ apanenti. Ekassāpi meṇḍakassa mukhato jambudīpavāsīnaṃ pahonakaṃ sappitelamadhuphāṇitavatthacchādanahiraññasuvaṇṇaṃ nikkhami. Tato paṭṭhāya "meṇḍakaseṭṭhīti paññāyati.

"kiṃ panassa pubbakammanti. Vipassibuddhakāle kira esa avarojassa nāma kuṭumbikassa bhāgineyyo mātulena samānanāmo avarojo nāma ahosi. Athassa mātulo satthu gandhakuṭiṃ kātuṃ ārabhi.

So tassa santikaṃ gantvā "mātula ubhopi saheva karomāti vatvā "ahaṃ aññehi saddhiṃ asādhāraṇaṃ ekakova karissāmīti tena paṭikkhittakāle "imasmiṃ ṭhāne gandhakuṭiyā katāya imasmiṃ nāma ṭhāne kuñjarasālaṃ nāma laddhuṃ vaṭṭatīti cintetvā araññato dabbasambhāre āharāpetvā "ekaṃ thambhaṃ suvaṇṇakhacitaṃ ekaṃ rajatakhacitaṃ ekaṃ maṇikhacitanti evaṃ thambhe tulāsaṅghāṭadvārakavāṭavātapāna- gopānasicchadaniṭṭhakā sabbāpi suvaṇṇādikhacitāva kāretvā gandhakuṭiyā sammukhaṭṭhāne tathāgatassa sattaratanamayaṃ kuñjarasālaṃ kāresi. Tassā upari ghanarattasuvaṇṇaphalikapavāḷamayā tisso sikharathūpiyo ahesuṃ. Kuñjarasālāya majjhaṭṭhāne ratanamaṇḍapaṃ kāresi, dhammāsanaṃ patiṭṭhāpesi. Tassa ghanarattasuṇṇamayā pādā ahesuṃ, tathā catasso aṭaniyo, cattāro pana suvaṇṇameṇḍake kāretvā āsanassa catunnaṃ pādānaṃ heṭṭhā ṭhapesi, dve meṇḍake kāretvā pādapīṭhakāya heṭṭhā ṭhapesi, cha suvaṇṇameṇḍake kāretvā maṇḍapaṃ parikkhipanto ṭhapesi; dhammāsanaṃ paṭhamaṃ suttamayehi rajjukehi vāyāpetvā majjhe suvaṇṇasuttamayehi upari muttāmayehi vāyāpesi; tassa candanamayo apassayo ahosi. Evaṃ kuñjarasālaṃ niṭṭhāpetvā sālamahaṃ karonto aṭṭhasaṭṭhibhikkhusatasahassehi saddhiṃ satthāraṃ nimantetvā cattāro māse dānaṃ adāsi. Osānadivase ticīvaraṃ adāsi. Tattha saṅghanavakassa sahassagghanikaṃ pāpuṇi.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๕๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๘. มลวรรค”